Retinol là hoạt chất “đinh” trong chăm sóc da, nhưng với phụ nữ mang thai, đây lại là thành phần được giới chuyên môn khuyến cáo cần tránh tuyệt đối. Theo bài phân tích trên Parents.com, dù chưa có bằng chứng xác lập retinol bôi ngoài da trực tiếp gây dị tật thai nhi, nguyên tắc thận trọng vẫn được đặt lên hàng đầu.

Ngay từ khi có kế hoạch mang thai hoặc phát hiện mình đang mang thai, nhiều phụ nữ được khuyên cần rà soát lại thói quen sinh hoạt, ăn uống lẫn các sản phẩm chăm sóc cá nhân. Trong danh sách những thành phần “không nên dùng” có retinol - vốn quen thuộc và được ưa chuộng trong chăm sóc da.

Retinol là gì?

Retinol thuộc nhóm retinoids, là các hợp chất có nguồn gốc từ vitamin A. Theo bác sĩ Rachel Nazarian, chuyên gia da liễu được cấp chứng chỉ hành nghề tại New York, retinol và các retinoids thường xuất hiện trong các sản phẩm chăm sóc da như serum, gel hoặc kem bôi.

Trên thị trường, retinol tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau, với mức độ hoạt tính tăng dần:

• Retinyl palmitate: dạng retinol không kê đơn, có hoạt tính yếu nhất
• Retinaldehyde: mạnh hơn retinol thông thường
• Retinoids kê đơn: bao gồm tretinoin, adapalene, tazarotene, bexarotene…

So với retinol, retinoids có tác động sinh học mạnh hơn và trước đây chủ yếu được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Retinol hoạt động như thế nào?

Retinol và retinoids được giới da liễu đánh giá cao nhờ khả năng tác động sâu đến tế bào da. Các lợi ích thường được ghi nhận gồm:

• Kích thích sản sinh collagen, giúp da săn chắc và trẻ trung
• Thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào da
• Giảm hoạt động của tuyến bã nhờn, hỗ trợ điều trị mụn
• Cải thiện độ đàn hồi của da
• Làm mờ nếp nhăn
• Cải thiện kết cấu, sắc da và lỗ chân lông
• Giảm tình trạng tăng sắc tố

Về cơ chế, retinol hoạt động bằng cách gắn vào các thụ thể đặc hiệu trong tế bào da, từ đó kích hoạt các phản ứng sinh học có lợi cho quá trình tái tạo và trẻ hóa làn da. Tuy nhiên, đây cũng là hoạt chất mạnh, có thể gây khô da, bong tróc, đỏ rát - đặc biệt trong giai đoạn đầu sử dụng. Retinol còn khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng, do đó việc sử dụng kem chống nắng là yêu cầu bắt buộc khi dùng hoạt chất này.

Vì sao retinol không an toàn trong thai kỳ?

Dù mang lại nhiều lợi ích trong chăm sóc da, retinol không được khuyến khích sử dụng trong suốt thai kỳ. Bác sĩ Blair Murphy-Rose, chuyên gia da liễu tại New York, cho biết hiện chưa có bằng chứng khẳng định retinol bôi ngoài da trực tiếp gây dị tật bẩm sinh. Tuy nhiên, giới y khoa vẫn áp dụng nguyên tắc “thận trọng tối đa”, bởi các hoạt chất bôi ngoài da có khả năng thẩm thấu vào máu và đi qua nhau thai.

Các nghiên cứu cho thấy retinoids có thể truyền từ mẹ sang thai nhi qua nhau thai và mức độ truyền qua sữa mẹ khi cho con bú có thể cao hơn đáng kể. Việc tiếp xúc với retinoids trong thai kỳ có liên quan đến hội chứng retinoid bào thai – một nhóm dị tật nghiêm trọng ảnh hưởng lâu dài đến thể chất và trí tuệ của trẻ.

Vì lý do này, Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ xếp retinoids vào danh sách các thành phần không an toàn cho phụ nữ mang thai, khuyến cáo cần ngừng sử dụng ngay khi phát hiện có thai.

Khi nào có thể dùng lại retinol?

Các bác sĩ khuyến cáo chỉ nên quay lại sử dụng retinol khi đã kết thúc thai kỳ và ngừng cho con bú. Trước khi đưa retinol trở lại chu trình chăm sóc da, chị em nên tham vấn ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và trẻ, đặc biệt trong giai đoạn sau sinh khi cơ thể vẫn còn nhiều thay đổi sinh học.