Có phải con người là loài động vật duy nhất muốn tách con khỏi mẹ?

Việc mẹ đi làm, giao con cho người khác chăm sóc không xuất phát từ mong muốn chủ quan mà là quyết định sinh tồn trước áp lực tài chính của gia đình. Với tôi - một bà mẹ 9x, thay vì day dứt không ở bên con nhiều, tôi chọn tập trung trọn vẹn, trận trọng từng khoảnh khắc để nuôi dạy con tốt nhất.

Tranh thủ mấy phút nghỉ giữa giờ ở công ty sáng nay, lướt mấy hội nhóm làm mẹ, tôi thấy mọi người đang bàn luận xôn xao về một câu hỏi: "Có phải con người là loài duy nhất muốn tách con khỏi mẹ không?"

Dưới phần bình luận là vô số luồng ý kiến trái chiều. Người thì dè bỉu, cho rằng người mẹ thời nay quá coi trọng sự nghiệp, vội vã quẳng đứa trẻ vài tháng tuổi hay 1 tuổi cho giúp việc, cho ông bà để lao ra đường kiếm tiền. Người thì cay đắng thừa nhận đó là một "tội lỗi", một sự nhẫn tâm mà chỉ có giống loài tiến hóa nhất mới tự gây ra cho con mình.

Đọc đến đâu, ngực tôi nhói lên đến đó. Không phải vì tôi bị chạm tự ái, mà vì cái cảm giác day dứt quen thuộc ấy lại dội về, cuộn thắt trong lồng ngực.

Tôi cũng là một người mẹ. Con tôi vừa tròn 1 tuổi.

Mỗi sáng, trước khi bước ra khỏi nhà, tôi đều phải đi rón rén như một kẻ trộm. Tôi đứng gục đầu bên cửa phòng, nhìn qua khe cửa hẹp thấy bóng dáng bé nhỏ của con vẫn đang ngủ say. Cảm giác bước chân ra khỏi ngưỡng cửa, nghe tiếng chốt cửa "cạch" một cái, rồi lẳng lặng giao lại trọn vẹn 8-10 tiếng đồng hồ đời sống của con cho một người giúp việc xa lạ... rất áp lực, rất buồn. Bạn có bao giờ trải qua cảm giác vừa lái xe trên đường vừa nuốt nước mắt vào trong vì nghĩ thương con, bé tí mà đã phải xa mẹ không?

Nhưng nếu hỏi tôi: Con người có thực sự "MUỐN" tách con ra khỏi mình không? Câu trả lời của tôi là: Không. Không một người mẹ lành lặn nào về mặt tâm hồn lại "muốn" điều đó cả.

Chúng ta không "muốn", mà là xã hội hiện đại không cho chúng ta có quá nhiều sự lựa chọn. Bản năng của loài động vật có vú là ôm con vào lòng, bảo vệ và nuôi dưỡng con cho đến khi nó đủ cứng cáp. Nhưng quy luật vận hành của loài người ngày nay lại đặt phụ nữ vào một bài toán mà giải đường nào cũng có tổn thất.

Hãy nhìn vào bức tranh thực tế của những người trẻ thời nay:

Đường thứ nhất: Dành trọn tuổi trẻ để phấn đấu sự nghiệp, tích lũy tài chính thật vững vàng rồi mới sinh con.

Nghe thì rất văn minh và trách nhiệm, đúng không? Nhưng cái giá phải trả là gì? Đến khi sự nghiệp tạm ổn, nhà cửa xe cộ đủ đầy thì ngoảnh lại, tuổi xuân đã trôi qua từ lúc nào. Đồng hồ sinh học không đợi ai cả. Tỷ lệ hiếm muộn, suy giảm chất lượng trứng, nguy cơ thai kỳ nguy hiểm ở phụ nữ ngoài 30, 35 tuổi tăng vọt. Lúc này, đồng tiền kiếm được trong những năm tháng thanh xuân lại phải quay ngược trở lại phục vụ cho những chuyến đi "tìm con" gian nan, tốn kém và vắt kiệt cả về thể xác lẫn tinh thần.

Đường thứ hai: Sinh con sớm khi sự nghiệp vừa mới bắt đầu, và quyết định ở nhà toàn thời gian để không "tách" con.

Lúc này, toàn bộ gánh nặng tài chính của một gia đình 3-4 miệng ăn dồn lên vai người chồng. Trong nền kinh tế biến động, giá cả leo thang, từ hộp sữa, miếng tã cho đến khoản tiền dự phòng ốm đau cho con... một nguồn thu nhập là quá mỏng manh. Tình trạng "thiếu trước hụt sau" kéo dài sẽ nhanh chóng bào mòn sự kiên nhẫn, gieo rắc áp lực lên người đàn ông và gieo sự bất an lên người phụ nữ. Một người mẹ ở nhà loay hoay với 4 bức tường, mất kết nối xã hội, lại luôn sống trong phấp phỏng tài chính thì liệu có thể mang lại cho con một môi trường tinh thần thực sự lành mạnh?

Vì vậy, với tôi, việc phụ nữ bước ra đường đi làm, chấp nhận gửi con cho ông bà hay giúp việc, không phải là sự lựa chọn của sở thích hay lòng ham danh lợi. Đó là một quyết định sinh tồn.

Chúng ta đi làm để cùng chồng gánh vác. Chúng ta đi làm để mua cho con hộp sữa tốt hơn, để đảm bảo con có một khoản quỹ giáo dục đàng hoàng, để khi con sốt đất bất chợt đêm qua thì sáng nay mẹ không phải rơi vào thế đường cùng vì không có tiền viện phí. Tức là, mẹ phải chấp nhận tạm thời "tách" con ra vài tiếng mỗi ngày, kiếm tiền nuôi con, để đảm bảo tương lai cho chính đứa trẻ đó.

Tôi không bao giờ bào chữa rằng việc để con cho giúp việc là tối ưu. Con biết bò, biết đứng, biết bập bẹ thì mẹ không phải người biết đầu tiên. Cảm giác day dứt đó là thật, và nó sẽ còn theo tôi rất lâu.

Tôi từng nghe về nguyên lý "4 lò lửa" tượng trưng cho cuộc sống:  Gia đình - Sự nghiệp - Bản thân - Mối quan hệ. Nguyên tắc rất đơn giản: Để một lò lửa cháy thật to và tỏa nhiệt, ta bắt buộc phải vặn nhỏ hoặc tắt hẳn những lò lửa còn lại. Ta không thể cùng một lúc giữ cho cả 4 lò lửa đều cháy rực rỡ mà không bị kiệt sức.

Trước đây tôi từng loay hoay vì cố giữ cho cả 4 lò cùng cháy, để rồi lúc nào cũng sống trong dằn dằn và mệt mỏi. Sau này, tôi học cách điều phối tắt - mở từng lò lửa phù hợp để cân bằng cuộc sống và cho con điều tốt nhất. 

Khi ở công ty, tôi bật lò lửa Sự nghiệp. Tôi làm việc tập trung cao độ để giải quyết xong xuôi mọi thứ, không mang việc về nhà.

Khi bước chân vào cánh cửa nhà, tôi lập tức tắt hoàn toàn 3 lò lửa còn lại. Điện thoại để chế độ yên lặng, công việc gạt sạch khỏi đầu, những hẹn hò bạn bè hay nhu cầu cá nhân đều gác lại. Giờ đó, tôi chỉ bật duy nhất lò lửa Gia đình. Tôi dành trọn vẹn sự hiện diện cho con: Ôm con vào lòng, chơi cùng con, kiên nhẫn nghe con bập bẹ những tiếng nói đầu đời. Dù thời gian bên con trong ngày không nhiều bằng cô giúp việc, nhưng đó là khoảng thời gian con có một người mẹ toàn tâm toàn ý nhất.

Còn bạn, bạn nghĩ sao về áp lực phải cân bằng giữa tài chính và thời gian bên con của các người mẹ trẻ hiện nay?