Cách tôi giúp con bớt "khôn nhà, dại chợ"

Bạn có thấy con ở nhà hiếu động, hay nghịch chơi ném đồ vật, khi quá khích hay đánh bố mẹ nhưng đối với người lạ lại vô cùng nhút nhát? Vậy có phương pháp nào để cải thiện các hành vi này?

Mai Ánh Nguyệt

Ứng xử khi con đánh bố mẹ vì phấn khích

Nguyên nhân của hành vi này là vì bé chưa điều khiển được cảm xúc của bản thân nên có hành vi chưa đúng. Bố mẹ có thể dạy bé về nhận diện cảm xúc qua biểu cảm khuôn mặt, nhịp thở (mạnh hay nhẹ), dạy bé các bộ phận cơ thể dùng làm gì (tay để cầm, để vuốt ve, ôm ấp; chân để đi, răng để nhai thức ăn…)

Việc vui quá hoặc buồn quá, tức quá đều dẫn đến hành động lệch chuẩn. Vì thế ba mẹ có thể tìm cách để giải tỏa cảm xúc cho con như hát, chạy vòng quanh (ăn mừng chiến thắng ý), nhảy, nói to cảm xúc ("Con đang tức", “Con đang vui”, “Con đang buồn”…)

Với các bé trên dưới 2 tuổi thì bạn không nên kỳ vọng quá nhiều. Vì đến mình là người lớn đôi lúc còn không kiểm soát cảm xúc được đúng mực. Bạn cứ làm gương cho con về cảm xúc tích cực, hành vi chuẩn chỉ trước đã. Mọi người trong gia đình cũng vậy.

Khi con đánh bố mẹ, bạn đừng hốt hoảng hay tỏ thái độ luôn vì sẽ khiến bé hiểu nhầm rằng làm vậy được ba mẹ chú ý; hoặc bé sẽ không hiểu được làm vậy có gì sai mà bị quát. Bạn có thể tham khảo cách mình làm:

- Bạn lấy tay chặn hành vi của bé lại.

- Nhắc nhở bé theo trình tự: Hệ quả/Kết quả > Giải pháp > Đánh giá hành vi

Ví dụ: “Con làm thế mẹ đau. Con vuốt nhè nhẹ thôi! (mẹ làm mẫu luôn); "Đánh người là hư đấy!”…

Lưu ý: 

- Chỉ đánh giá hành vi, không đánh giá con người.

- Khi nói, cần nhấn mạnh từ khóa để bé nắm bắt thông tin và ghi nhớ tốt hơn.

- Tuyệt đối không đánh bé ngược lại ngay khi bé làm như vậy. Đây là cách dạy trả đũa chứ không phải điều khiển hành vi.

Vì sao bé gặp người lạ lại nhút nhát?

Đơn giản vì bé không thấy an toàn nên sẽ rụt rè. Đây là cách cải thiện:

- Trước khi đi gặp ai (nếu có kế hoạch trước): Bạn hãy kể lịch trình trước cho bé. Ví dụ: "Con ơi, ngày mai/ tí nữa chúng ta sẽ gặp cô chú ABC. Họ là ai? Họ rất yêu con và mong gặp con.

- Khi gặp mặt trực tiếp: Bạn hãy chủ động chào hỏi người khác to đủ để bé nghe thấy và quan sát theo. Sau đó hãy giới thiệu lại cho bé về người đó.

Nếu bé chưa sẵn sàng thì kệ bé. Nếu bé cởi mở hơn, bạn có thể kêu bé làm một số hành động gắn kết như đập tay yeah, bắt tay tốt tốt, vẫy tay chào….. Bạn làm mẫu và cho bé làm theo. Chúc bố mẹ thành công.