Khi nào ba mẹ nên đưa bé đi khám vì chỉ số tăng trưởng thấp?

Không phải mọi chỉ số tăng trưởng "lệch chuẩn" đều là dấu hiệu bệnh lý. Ngược lại, cũng có những trường hợp chỉ số vẫn nằm trong giới hạn bình thường nhưng tốc độ phát triển của trẻ lại đang chậm dần.

Vậy khi nào ba mẹ nên yên tâm theo dõi, và khi nào nên đưa bé đến gặp bác sĩ?

Đừng chỉ nhìn vào một lần đo

Một lần cân hoặc đo chiều cao chỉ phản ánh tình trạng của bé tại một thời điểm. Để đánh giá sự phát triển của trẻ, bác sĩ sẽ theo dõi đường tăng trưởng của bé qua nhiều lần đo liên tiếp.

Nếu cân nặng, chiều cao hoặc chu vi đầu của bé vẫn tăng đều theo thời gian và duy trì trên đường tăng trưởng của mình thì đây thường là dấu hiệu cho thấy bé đang phát triển phù hợp.

Ngược lại, sự thay đổi bất thường trên đường tăng trưởng mới là điều cần được quan tâm.

Những dấu hiệu ba mẹ nên đưa bé đi khám

Ba mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế nếu gặp một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây:

Cân nặng hoặc chiều cao gần như không tăng trong thời gian dài

Mỗi giai đoạn phát triển sẽ có tốc độ tăng trưởng khác nhau, nhưng nếu cân nặng hoặc chiều cao của bé gần như "đứng yên" trong nhiều tháng, bác sĩ cần đánh giá để xác định nguyên nhân.

Đường tăng trưởng đột ngột đi xuống

Nếu trước đây bé phát triển ổn định nhưng các lần đo gần đây cho thấy chỉ số giảm rõ rệt, hoặc đường tăng trưởng cắt qua nhiều đường bách phân vị liên tiếp, đây có thể là dấu hiệu cho thấy tốc độ phát triển của bé đang thay đổi bất thường.

Bé sụt cân không rõ nguyên nhân

Việc giảm cân ở trẻ nhỏ không phải lúc nào cũng bình thường, đặc biệt nếu không liên quan đến một đợt bệnh cấp tính hoặc có dấu hiệu kéo dài.

Chu vi đầu tăng quá nhanh hoặc quá chậm

Trong những năm đầu đời, chu vi đầu phản ánh sự phát triển của não bộ và hộp sọ. Nếu chỉ số này thay đổi bất thường so với các lần đo trước, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm để loại trừ một số nguyên nhân.

Kèm theo những dấu hiệu bất thường khác

Chỉ số tăng trưởng sẽ có ý nghĩa hơn khi được đánh giá cùng tình trạng sức khỏe của bé. Ba mẹ nên đưa con đi khám nếu ngoài việc tăng trưởng chậm, bé còn có các biểu hiện như:

• Ăn hoặc bú kém kéo dài.
• Thường xuyên mệt mỏi, ít vận động.
• Chậm đạt các cột mốc phát triển.
• Mắc bệnh kéo dài hoặc tái đi tái lại nhiều lần.

Không nên tự kết luận chỉ dựa vào biểu đồ

Biểu đồ tăng trưởng là công cụ giúp theo dõi quá trình phát triển của trẻ, nhưng không phải là công cụ để tự chẩn đoán bệnh.

Có những bé có cân nặng hoặc chiều cao thấp hơn mức trung bình nhưng vẫn hoàn toàn khỏe mạnh vì đó là đặc điểm thể trạng và di truyền của bé. Ngược lại, cũng có những trường hợp chỉ số vẫn nằm trong giới hạn tham chiếu nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại và cần được bác sĩ đánh giá.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là con đang ở bách phân vị bao nhiêu, mà là đường tăng trưởng của con có duy trì ổn định hay không.

Theo dõi sớm để đồng hành cùng con

Việc cập nhật cân nặng, chiều cao và chu vi đầu định kỳ giúp ba mẹ quan sát được quá trình phát triển của con theo thời gian. Khi phát hiện những thay đổi bất thường trên đường tăng trưởng, ba mẹ có thể đưa bé đi khám sớm để được bác sĩ tư vấn và can thiệp nếu cần.