Mòn răng do nôn nghén - “tác dụng phụ” ít ai nói của thai kỳ

Với nhiều mẹ bầu, nôn nghén (morning sickness) có thể tác động âm thầm lên sức khỏe răng miệng nếu không được nhận diện và xử lý đúng cách.

Vì sao nôn nghén nhiều có thể làm mòn răng?

Men răng là lớp bảo vệ cứng nhất của răng, nhưng không phải là bất khả xâm phạm. Khi bạn nôn, axit trong dạ dày trào lên khoang miệng, phủ lên bề mặt răng, làm môi trường miệng trở nên “axit”. Lúc này men răng bị mềm đi/khử khoáng tạm thời. Nếu tình trạng lặp lại thường xuyên (hoặc kèm trào ngược), lớp men có thể bị bào mòn dần theo thời gian.

Trên thực tế, mòn men răng do nôn nghén khác với sâu răng (do vi khuẩn và đường). Mòn men thường “ăn mòn” bề mặt răng theo kiểu bóng, mỏng và nhẵn, dẫn đến tình trạng răng nhạy cảm. Trong khi đó, sâu răng thường tạo lỗ. Tuy khác cơ chế, hai vấn đề này có thể đi cùng nhau nếu mẹ bầu ăn vặt nhiều, thích đồ chua/ngọt hoặc vệ sinh răng miệng kém.

Dấu hiệu mẹ bầu nên lưu ý

Bạn có thể nghi ngờ răng đang bị mòn men do nôn nghén nếu gặp một hoặc vài biểu hiện:

• Ê buốt khi uống lạnh/nóng, ăn chua/ngọt
• Răng nhạy cảm khi chải răng
• Bề mặt răng bóng hơn, “trơn” hơn, có cảm giác mòn ở cạnh cắn
• Răng ngả vàng (do lớp ngà răng lộ dần bên dưới men)
• Dễ bị mẻ/rụng mảng nhỏ ở rìa răng, hoặc cảm giác khớp cắn thay đổi

Nếu các dấu hiệu trên diễn tiến nhanh, hoặc mẹ bầu nôn nhiều lần/ngày, cần xem đây là tín hiệu cần can thiệp sớm.

Sau khi nôn, làm gì để giảm tình trạng mòn men răng?

Nhiều người có phản xạ “đánh răng ngay cho sạch” sau khi nôn, nhưng đây lại là điều không nên. Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) khuyến cáo sau khi nôn, bạn nên súc miệng bằng nước. Ngoài ra, khuyến cáo phổ biến từ hệ thống y tế Anh (NHS) là súc miệng xong cần đợi khoảng 1 giờ rồi mới chải răng, để men có thời gian “cứng lại”. 

Mẹ bầu có thể áp dụng quy trình theo 3 bước dễ nhớ: Súc miệng ngay bằng nước, sau đó nhổ bỏ (không cần súc quá mạnh). Chờ 30-60 phút (tốt nhất khoảng 1 giờ) rồi chải răng nhẹ nhàng. 

Chăm sóc răng miệng trong giai đoạn nghén

Nếu bạn hay “thèm chua”, hãy lưu ý đồ uống có tính axit (nước chanh, soda, nước trái cây đậm đặc) có thể khiến môi trường miệng càng axit. Nếu vẫn dùng, mẹ bầu nên uống kèm bữa ăn (không nhâm nhi kéo dài), sau đó uống nước lọc. Tương tự, mẹ cần tránh chải răng ngay sau đồ chua giống nguyên tắc sau nôn nghén.

Về thói quen vệ sinh, bạn nên chải răng 2 lần/ngày với kem fluoride; dùng bàn chải lông mềm. Nếu bạn nôn nhiều, cân nhắc thêm nước súc miệng theo tư vấn nha sĩ.

Khi nào bạn cần gặp nha sĩ?

Nếu tình trạng ê buốt ngày càng tăng, hoặc bạn nhận thấy răng mòn rõ, nôn nghén kéo dài/khó kiểm soát, thì cần khám nha khoa sớm để đánh giá mức độ mòn men; nghe tư vấn kem đánh răng phù hợp; được hướng dẫn chống ê buốt, bảo vệ men răng. Khi nôn quá nhiều, mẹ cần phối hợp bác sĩ sản để kiểm soát, vì “giảm số lần axit đi lên” mới là giải pháp gốc rễ bảo vệ răng.