Nhiều nhà tuyển dụng e ngại khi thấy một ứng viên đã có con, nhất là mới sinh. Nhưng thực tế, nhiều người mẹ đi làm với động lực rất rõ ràng, tinh thần trách nhiệm cao, khả năng quản lý thời gian tốt và xu hướng gắn bó ổn định hơn. Nếu chỉ nhìn vào rủi ro, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ một nguồn nhân sự bền bỉ và nghiêm túc.
Thực tế là có rất nhiều nhà tuyển dụng ngần ngại khi nhìn thấy một ứng viên đã có con, đặc biệt là mới sinh. Nỗi lo phổ biến thường xoay quanh việc nhân sự sẽ thiếu thời gian, thiếu linh hoạt, không còn “cháy” với công việc, hoặc sớm muộn gì cũng xin nghỉ vì con cái. Những lo ngại đó không phải là không có cơ sở. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Khi quá tập trung vào nỗi lo, người ta dễ bỏ qua rất nhiều ưu điểm mà một người mẹ có thể mang lại cho tổ chức.
Ưu điểm đầu tiên và rõ ràng nhất là động lực làm việc.
Với người trẻ, động lực đi làm thường là trải nghiệm, là học hỏi, là môi trường thú vị, là được dẫn dắt. Còn với một người mẹ, động lực rất đơn giản: Con. Khi đã có con, việc đi làm không còn là một lựa chọn “thử cho biết”, mà là một phần gắn liền với trách nhiệm. Mỗi nỗ lực trong công việc đều có một đích đến rất cụ thể. Khi mệt, họ nhìn vào con và biết mình không thể buông. Động lực đó không ồn ào, không bốc đồng, nhưng rất bền.
Một điểm thực tế khác mà ít người nhắc tới là: Người đã sinh con rồi thì không còn phải nghỉ sinh nữa.
Ở góc độ vận hành nhân sự, một người mẹ đã sinh con rồi thường không còn nhu cầu nghỉ thai sản trong thời gian dài sau đó. Ít nhất trong một đến hai năm tiếp theo, khả năng này gần như không xảy ra, nên kế hoạch công việc và nhân sự có thể ổn định hơn. Trong khi đó, với những nhân sự nữ trẻ chưa sinh con, khả năng nghỉ thai sản trong tương lai gần là điều hoàn toàn có thể xảy ra và doanh nghiệp buộc phải tính đến.
Trường hợp một người mẹ “vỡ kế hoạch” và mang thai ngay sau khi nhận việc là rất thấp. Và nếu xét đến rủi ro vỡ kế hoạch, thì điều đó không phải chỉ xảy ra với người đã có con, mà người độc thân cũng hoàn toàn có thể gặp tình huống tương tự.
Một ưu điểm quan trọng khác là tính ổn định, tập trung vào phát triển.
Người đã có gia đình và con cái thường không dễ dàng nhảy việc. Không phải vì họ kém tham vọng, mà vì mỗi quyết định đều kéo theo ảnh hưởng đến cuộc sống của con. Sự ràng buộc đó khiến họ cân nhắc kỹ hơn, gắn bó lâu dài hơn, đặc biệt phù hợp với những vị trí cần sự ổn định, bền bỉ, ít biến động. Những công việc như chăm sóc khách hàng, vận hành, quản lý quy trình… đôi khi không cần một người quá nhiều tham vọng, mà cần một người làm việc đều đặn, có trách nhiệm và ở lại đủ lâu để tạo ra giá trị.
Về mặt cảm xúc, nhiều người làm mẹ trở nên bình tĩnh và chín chắn hơn.
Có thể là do hormone thay đổi, cũng có thể là do việc chăm sóc một sinh linh nhỏ buộc họ phải học cách kiên nhẫn. Khi đối diện với vấn đề, họ ít phản ứng bộc phát hơn, có xu hướng suy nghĩ sâu rồi mới quyết định. Điều này đặc biệt có lợi trong môi trường làm việc áp lực, nơi mà sự bình tĩnh giúp tránh được những quyết định vội vàng và đưa ra những hướng đi sáng suốt, chín chắn hơn.
Một điểm nữa thường bị bỏ qua là khả năng sắp xếp thời gian.
Người có con buộc phải làm việc hiệu quả hơn. Họ có xu hướng làm nhanh, làm gọn, làm đâu ra đó để còn thời gian cho con. Điều này không có nghĩa là họ chỉ chăm chăm “làm cho xong rồi về”, mà là họ học cách tối ưu năng lượng và thời gian tốt hơn.
Tuy nhiên, cần nói rõ: Không phải ai làm mẹ cũng trở nên tốt hơn.
Trải nghiệm làm mẹ rất khác nhau ở mỗi người. Có người sau khi sinh con thì trưởng thành hơn, nhưng cũng có người vẫn bốc đồng, vô trách nhiệm, thậm chí căng thẳng hơn. Việc có con không tự động biến một người thành nhân sự tốt. Cá nhân mình từng tuyển một người biên kịch đã có gia đình, nghĩ rằng chị ấy sẽ có góc nhìn sâu sắc hơn về cuộc sống, nhưng thực tế lại không như vậy. Đó là bài học cho mình về chính định kiến của bản thân.
Việc có con khiến mình có thêm động lực để kiếm tiền và phát triển sự nghiệp, nhưng điều mình nhận ra rõ ràng hơn là tâm lý của bản thân thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của con. Khi con mới sinh, mình từng nghĩ sẽ nghỉ làm một đến hai năm để ở nhà chăm con. Đến khi con được vài tháng, mình chỉ muốn quay lại làm những công việc ổn định, từ xa, không cần thăng tiến, miễn là vẫn ở gần con. Nhưng càng về sau, mình càng nhận ra một điều khá rõ: Mình không phù hợp với việc ở nhà chăm con toàn thời gian.
Mình không thích và cũng không làm việc đó giỏi. Việc cố gắng gồng mình để trở thành một người mẹ “toàn năng” chỉ khiến mình mệt mỏi hơn. Khi chấp nhận điều đó, mình chọn san sẻ việc chăm con và việc nhà cho người khác, để tập trung vào những gì mình làm tốt. Khi mỗi người ở đúng vai trò của mình, cả công việc lẫn gia đình đều vận hành nhẹ nhàng hơn.
Từ trải nghiệm cá nhân này, mình nghĩ HR có thể nhìn người mới sinh con ở một góc độ khác. Không phải ai làm mẹ cũng muốn lùi về làm nội trợ, và cũng không phải ai có con cũng thiếu tập trung cho công việc. Có những người mẹ hiểu rất rõ mình không phù hợp với việc ở nhà, nên họ quay lại thị trường lao động với tâm thế nghiêm túc và rõ ràng hơn về mục tiêu.
Vì vậy, thay vì quá lo lắng về việc ứng viên có con hay chưa, HR có thể tập trung nhiều hơn vào năng lực, sự phù hợp và mức độ cam kết thực tế của họ với công việc.
Cuối cùng, điều doanh nghiệp cần không phải là một hồ sơ “đẹp” trên giấy, mà là một con người hiểu rõ mình đang làm vì điều gì và sẵn sàng chịu trách nhiệm cho lựa chọn đó. Việc có con chỉ là một dữ kiện trong cuộc đời của ứng viên, không phải yếu tố quyết định toàn bộ năng lực hay thái độ làm việc.
Một người mẹ có thể thiếu ngủ, có thể phải cân bằng nhiều vai trò, nhưng nếu họ đã chọn đi làm, đó thường là một quyết định có cân nhắc. Và khi một người bước vào công việc với động lực rõ ràng, sự ổn định và ý thức trách nhiệm cao, đó là nguồn lực đáng để doanh nghiệp nhìn nhận nghiêm túc.
---
Mình, cô gái 27 tuổi kể về lần đầu tiên làm mẹ :)
Bình luận