Nuôi con không có chuẩn chung, mọi sự so sánh đều khập khiễng

Làm mẹ rồi mới thấy, áp lực lớn nhất đôi khi không đến từ con, mà là sự so sánh xung quanh. Qua bài viết này, mình muốn nhắn gửi nhẹ nhàng đến các mẹ bỉm rằng mỗi em bé là một cá thể riêng, so sánh chỉ khiến mẹ mệt và con thiệt thòi hơn.

Bước chân vào thế giới mẹ bỉm, mình thấy các mẹ so sánh với nhau rất nhiều.  So sánh từ chuyện sữa nhiều hay ít, con ngủ xuyên đêm hay quấy đêm, con ngoan hay “khó nuôi”. Và đôi lúc, chính mình cũng là một trong số đó.

Việc so sánh phổ biến nhất chắc là chuyện sữa. Có những mẹ chăm chỉ hút sữa, thường khoe thành quả là chiếc tủ chất đầy túi, lọ trữ sữa. Nhìn những hình ảnh đó, mình biết có nhiều mẹ thực sự ngưỡng mộ. Nhưng đi kèm với đó, là nỗi ao ước, tủi thân và tự trách. Tủi thân vì mình ít sữa, chăm hút nhưng lượng chẳng tăng. 

Hồi mới sinh xong, sữa mình chưa về nên phải cho con bú sữa ngoài. Thấy các mẹ khác sữa về ào ạt, mình như ngồi như trên đống lửa. Mẹ ngoại động viên là mình giống bà, sẽ rất nhiều sữa (một phần do gene bên ngoại nhiều sữa). Mình đinh ninh như thế, ăn uống ngủ nghỉ thoải mái cho đến 2-3 ngày sau là sữa về, thậm chí chảy ướt cả áo, đáp ứng đủ cho nhu cầu ăn của con. 

Nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy. Bạn của mình sinh con cùng thời điểm và sinh mổ, nhưng lại gặp đủ vấn đề: Sữa chậm về, ít sữa, con chê ti mẹ. Tìm hiểu mới biết, bạn ở cữ trong điều kiện rất khắc nghiệt: Mùa hè nóng nhưng không được mở quạt hay điều hòa, ăn uống đơn điệu, ở trong phòng bí bách. Khi gia đình thay đổi cách chăm sóc, cho mẹ nghỉ ngơi thoải mái, ăn uống đủ chất thì sữa về tốt hơn hẳn, con bú khỏe hơn. Từ đó mình mới thấy, điều kiện sinh hoạt khác nhau thì không thể đem ra so sánh với nhau được, rất khập khiễng.

Hơn hết, mình hiểu rằng mỗi một đứa trẻ có một sức ăn khác nhau. Tạo hóa rất kỳ diệu, để cơ thể người mẹ sản xuất ra lượng sữa vừa khít với nhu cầu ăn của con. Con bú ít thì cơ thể mẹ tạo ít, con bú nhiều thì cơ thể mẹ dồi dào dòng sữa thơm. Không có một tiêu chuẩn “bao nhiêu ml sữa” là đúng cho tất cả. Nên mình nghĩ chúng ta không nên tự so sánh, nhìn mẹ khác mà tủi thân. 

Tóm lại theo mình, ít sữa không phải là tội lỗi. Không đủ sữa mẹ thì dùng sữa ngoài, không sao cả. Mình nuôi con cả một đời, không chỉ mấy tháng đầu. Sau này mình có thể cho con rất nhiều thứ khác: Tri thức, điều kiện sống, sự yêu thương, định hướng.

Còn với những lời bàn tán từ họ hàng, hàng xóm kiểu “sao không cho ti trực tiếp”, “sao con còi thế”, hay con lớn hơn các bạn một xíu thì bị hỏi là “sao con to vậy”... mình học cách bỏ ngoài tai hết. Bởi mình luôn tin, ai nuôi con thì người đó hiểu con nhất. 

Một sự so sánh khác mà mình cũng từng gặp là chuyện con ngủ đêm. Em bé nhà mình ban đêm thường xuyên dậy đòi ăn, cứ khoảng 2 tiếng 1 cữ. Trong khi mẹ chồng mình sinh 2 đứa con thì đều ngủ thẳng giấc đến sáng. Do đó, bà thường thắc mắc là sao cháu hay khóc đêm, rồi lại đi so sánh với trường hợp khác và kết luận cháu “khó nuôi”. Mình ảnh hưởng bởi suy nghĩ này, thậm chí từng nghĩ tới việc cắt cữ đêm, cho bú thật no trước khi ngủ để rèn con thói quen ngủ xuyên đêm giống người lớn. 

Tuy nhiên, mình quyết định tìm hiểu kỹ trước khi áp dụng, và nhận ra đây là nhu cầu hoàn toàn bình thường của trẻ sơ sinh. Vì bụng bé còn nhỏ, chứa không nhiều và sức bú ngắn hơi nên dễ đói. Trẻ bú đêm không phải là hư hay khó nuôi, mà ngược lại rất tốt, vì ban đêm là thời điểm bé hấp thụ dinh dưỡng để phát triển cân nặng và chiều cao. Và càng lớn lên thì thời gian mỗi cữ càng dài ra, đến một giai đoạn bé sẽ không cần bú đêm nữa. Sau khi tìm hiểu và biết được thông tin này, mình lại càng tự tin hơn vào cách chăm con, không cần lăn tăn so sánh. Nghĩ lại, mình vẫn cảm thấy may mắn vì biết tìm hiểu kiến thức, thay vì so sánh “mù quáng”. 

Từ đó, mình nhìn mọi chuyện với một tâm thế rất bình thản. Vì mỗi đứa trẻ là cá thể riêng, chưa kể được sinh ra trong gia đình, điều kiện, cách chăm sóc hoàn toàn khác nhau, nên không đứa trẻ nào giống đứa trẻ nào.

Nếu cứ chạy theo lời so sánh, người mệt nhất chính là mẹ và người chịu thiệt nhất lại là con. Ví dụ con mình nhu cầu ăn không nhiều, nhưng vì thấy người ta sữa nhiều, mình cố kích sữa quá mức, dẫn đến thừa sữa, tắc tia, viêm tuyến vú. Đau đớn, mệt mỏi, cuối cùng không thể tiếp tục cho con bú mẹ. Trong khi nếu mình thuận theo nhu cầu của con từ đầu, thì mọi thứ đã nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Thế nên mình nghĩ các mẹ nên nuôi con tỉnh thức, không nên tự áp lực bản thân. Vì không có tiêu chuẩn chung nào để áp cho tất cả em bé. Ngoài ra, nếu cảm thấy quá áp lực, các mẹ có thể “off” mạng xã hội. Trên thực tế, nhiều mẹ chia sẻ với mình rằng chỉ cần rời khỏi các hội nhóm, họ thấy nhẹ đầu hơn hẳn và nuôi con cũng dễ thở hơn.