Trung bình mẹ châu Á: ‘Sau này con sẽ làm bác sĩ, luật sư’

Lướt mạng xã hội, các nội dung về "Asian Mom" luôn là mỏ vàng giải trí. Hàng loạt clip chế hay meme phủ sóng với cùng một kịch bản: Mẹ bế đứa con mới lọt lòng, hay lúc ru con ngủ cứ thì thầm vào tai bé: "Sau này lớn lên làm bác sĩ, luật sư nha con". Hay là đứa bé được điểm A thì cứ gặng hỏi đứa bé sao không được A+ vậy.

Nhìn đứa trẻ còn bé tí, chẳng biết gì mà đã phải gánh trên vai định hướng sự nghiệp danh giá khiến ai xem cũng phải bật cười. Thế nhưng, đằng sau những tiếng cười giải trí ấy, ngẫm lại mình thấy trĩu lòng. Bức tranh châm biếm đó thực chất là một thực tế đang diễn ra trong rất nhiều gia đình châu Á - nơi mà những kỳ vọng về một tương lai xán lạn được đặt lên vai đứa trẻ ngay từ khi chúng chưa kịp nhận thức thế giới.

Mẹ châu Á và "thước đo" điểm A+

“Signature” của các bà mẹ châu Á xưa nay vốn nổi tiếng là những người yêu con hết mực nhưng cũng vô cùng trọng thành tích. Tình yêu thương ấy đôi khi đi kèm với một hệ quy chiếu áp lực rất riêng.

Ai trong chúng ta lớn lên mà chưa từng nghe qua vài câu chuyện "dở khóc dở cười" về sự kỳ vọng của bố mẹ?

• Con thi được điểm A, mẹ sẽ hỏi: "Thế lớp có ai được A+ không?".
• Con đạt 9 điểm, câu đầu tiên mẹ thốt ra không phải là lời khen, mà là: "1 điểm nữa đâu sao không cố lên 10?".
• Nhìn sang nhà hàng xóm, con nhà người ta luôn là một "huyền thoại" hoàn hảo để mang ra so sánh.

Chúng ta, những người mẹ hiện đại, từng là những đứa trẻ sống dưới bóng của áp lực đó. Chúng ta hiểu rất rõ cảm giác muốn chứng tỏ bản thân để làm cha mẹ tự hào mệt mỏi đến nhường nào. Thế nhưng, khi bước lên thiên chức làm mẹ, nhiều người trong chúng ta lại vô tình lặp lại vết xe đổ ấy, đặt lên vai con những ước mơ dở dang của chính mình.

Áp lực kỳ vọng: Khi so sánh chỉ tạo ra khoảng cách

Việc mong con thành đạt hay chọn những ngành nghề cao quý không hề sai. Nhưng đôi khi, chúng ta quên mất rằng mỗi đứa trẻ đều mang trong mình những tiềm năng riêng biệt. Thay vì kỳ vọng con phải giỏi theo cách của người khác hay so sánh con với xung quanh, việc lắng nghe và đồng hành cùng thiên hướng tự nhiên của con sẽ giúp hành trình lớn lên của con trở nên trọn vẹn và hạnh phúc hơn.

Việc bố mẹ liên tục tạo áp lực và so sánh con với "con nhà người ta", với mình, chỉ mang lại những tác dụng ngược:

• Bào mòn sự tự tin của con: Trẻ sẽ luôn cảm thấy mình không bao giờ đủ tốt trong mắt bố mẹ.
• Đào sâu khoảng cách thế hệ: Con cái sẽ dần thu mình lại, dừng chia sẻ vì sợ bị phán xét và kỳ vọng.
• Bỏ lỡ tiềm năng thực sự: Khi mải chạy theo những tiêu chuẩn danh giá của xã hội, con sẽ không có cơ hội khai phá đúng thế mạnh thiên bẩm của mình.

Thay vì kỳ vọng lên con, hãy tự phát triển nội lực của chính mình

Là một người mẹ làm công sở, luôn nỗ lực bứt phá trong sự nghiệp, mình nhận ra một điều vô cùng quan trọng: Cách giáo dục tốt nhất không phải là nhồi nhét kỳ vọng, mà là trở thành tấm gương sáng cho con.

Thay vì bắt con phải thế này, phải thế kia thì mình chọn cách:

1. Sống tốt cuộc đời của chính mình: Bố mẹ tự trau dồi tri thức, phát triển sự nghiệp và nuôi dưỡng tâm hồn tích cực. Một đứa trẻ lớn lên trong gia đình có bố mẹ luôn tự giác học hỏi và hạnh phúc với công việc sẽ tự động hấp thu nguồn năng lượng đó.
2. Cho con khoảng trống để tự do phát triển: Dành cho con những điều tốt nhất trong khả năng, nhưng hãy để con được lựa chọn. Nếu con thích vẽ hơn làm toán, thích âm nhạc hơn khoa học, hãy ủng hộ con trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
3. Chấp nhận và yêu thương con vô điều kiện: Học cách mỉm cười khi con nhận điểm 8, cùng con tìm nguyên nhân thay vì dằn dỗi. Hãy để nhà là nơi an toàn nhất để con trở về, chứ không phải là một "văn phòng báo cáo thành tích".

Lời kết cho những người mẹ hiện đại

Mình tự dặn lòng đừng biến tình yêu thương thành áp lực cho con. Sau này con làm nghề gì cũng được, miễn sao con lớn lên thành một người tử tế, biết tự chăm sóc bản thân và cảm nhận được hạnh phúc mỗi ngày.

Hóa ra, điều tốt nhất cha mẹ có thể làm là hạ bớt những kỳ vọng khắt khe, tập trung sống tốt phần mình và cho con sự tôn trọng. Khi ấy, con sẽ tự do khám phá và tự vẽ nên cuộc đời của riêng con.