'Truyền thuyết' thiếu canxi gây rụng tóc vành khăn liệu có đúng?

Rụng tóc vành khăn có “dính dáng” đến tình trạng thiếu canxi, vitamin D ở trẻ nhỏ như nhiều bố mẹ vẫn lầm tưởng?

Vì sao gọi là rụng tóc vành khăn?

Tên gọi dân gian này mô tả hình dạng tóc rụng theo vòng cung vùng gáy, nhìn từ trên xuống giống như vành khăn đội đầu. 

Trong y khoa, đây là một dạng rụng tóc liên quan đến ma sát và chu kỳ thay tóc, không phải bệnh da liễu phức tạp, thường gặp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi (đặc biệt 2-3 tháng tuổi). Theo AAP, phần lớn trường hợp là sinh lý và không phải bệnh lý.

Nguyên nhân đối chiếu theo y khoa

Theo chuyên gia y tế, thiếu vitamin D ở trẻ có nhiều dấu hiệu, trong đó có rụng tóc hình vành khăn. Tuy nhiên rụng tóc hình vành khăn đơn độc, chưa hẳn là dấu hiệu tình trạng này. Trẻ cần có các dấu hiệu đi kèm như hay quấy khóc không rõ nguyên nhân, ngủ đêm hay giật mình và đổ nhiều mồ hôi, thóp bé rộng lâu đóng thóp và phập phồng theo nhịp thở, chậm mọc răng, chậm biết lật…

Một số nguyên nhân gây ra tình trạng rụng tóc vành khăn gồm:

Ma sát khi nằm ngửa (nguyên nhân chính)

Theo AAP & HealthyChildren.org, trẻ sơ sinh dành thường nằm ngửa để ngủ. Khi đầu cọ vào nệm, ga, gối, vùng tóc này dễ bị ma sát và rụng. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất gây rụng tóc sơ sinh và hoàn toàn lành tính.

Rụng tóc sinh lý (Telogen effluvium ở trẻ sơ sinh)

Theo Mayo Clinic & Cleveland Clinic, trẻ 2-4 tháng tuổi thường trải qua giai đoạn rụng tóc sinh lý, do thay đổi hormone sau sinh và chuyển pha mọc tóc. Tóc sơ sinh rụng đi để nhường chỗ cho tóc mới. Vùng rụng có thể bao gồm vùng gáy, tạo cảm giác như “vành khăn”.

Nguyên nhân bệnh lý (ít gặp)

Theo AAP & Healthychildren.org, chỉ khi có thêm bất thường da đầu, cha mẹ mới nghĩ đến bệnh lý. Chẳng hạn nấm da đầu gây rụng thành mảng tròn, da đỏ, có vảy; viêm da tiết bã gây bong vảy vàng; alopecia areata (rụng tóc từng mảng) gây rụng tròn nhẵn. Những bệnh lý này không tạo hình “vành khăn” đặc trưng và luôn đi kèm biểu hiện da đầu. 

Triệu chứng này có nguy hiểm?

Theo AAP, tình trạng rụng tóc vành khan là lành tính. Tóc sẽ mọc lại khi trẻ biết lật - trườn - bò, giảm thời gian nằm ngửa, và thường mọc lại trong vòng 6-12 tháng. Một số dấu hiệu cha mẹ cần cho con đi khám:

• Rụng tóc lan tỏa khắp đầu, không chỉ vùng gáy
• Da đầu có vảy, đỏ, viêm
• Rụng tóc kéo dài trên 12 tháng
• Kèm rụng lông mày, lông mi 
• Trẻ có nhiều dấu hiệu thiếu vitamin D đi kèm 

Làm gì để giảm tình trạng rụng tóc vành khăn?

• Giảm ma sát đầu khi nằm
• Đổi hướng đầu bé mỗi khi ngủ
• Cho bé tummy time mỗi ngày
• Sử dụng drap/ga mềm, thoáng, chất liệu cotton
• Chăm sóc da đầu: Dùng dầu gội dịu nhẹ, không tạo bọt mạnh

Tóm lại, cha mẹ không cần quá lo lắng khi thấy tóc bé mỏng vùng gáy. Bởi tóc sẽ tự mọc lại khi con lớn hơn, biết lật, trườn, bò và giảm thời gian nằm ngửa. Điều quan trọng là theo dõi tổng thể sức khỏe của trẻ, quan sát xem có xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở da đầu hay kèm các triệu chứng khác. Nếu không, đây chỉ là một phần tự nhiên trong quá trình phát triển của bé. 

Khi hiểu đúng, cha mẹ sẽ an tâm hơn, tránh tự ý bổ sung vi chất không cần thiết và tập trung chăm sóc bé theo hướng khoa học và phù hợp lứa tuổi.