Bụng bầu căng tức: Khi nào bình thường, lúc nào bất thường?

Ai cũng biết bụng bầu sẽ lớn dần trong thai kỳ. Tuy nhiên, cảm giác cụ thể của các mẹ khi bụng “nở ra” như thế nào thì ít được nói đến.

Mẹ Bích Vân

Bác sĩ Shannon Smith - chuyên gia sản phụ khoa tại Brigham Faulkner Ob/Gyn Associates - cho biết: "Mẹ bầu bắt đầu cảm thấy vùng bụng cứng lại ở những giai đoạn khác nhau của thai kỳ". Thực tế, không có tỷ lệ chuẩn mực để so sánh hình dáng và kích thước bụng bầu. Bụng của mỗi người sẽ có hình dáng và độ săn chắc khác nhau. Có người bụng lộ rõ từ sớm, ngược lại thì nhỏ gọn, thậm chí gần cuối thai kỳ vẫn chưa thấy rõ.

Hình dáng và cảm giác ở vùng bụng phụ thuộc nhiều yếu tố như nội tiết tố, cân nặng trước khi mang thai, chiều cao, vóc dáng, cơ bắp, mang thai lần đầu hay lần sau. Tuy nhiên, bụng bầu căng tức và nặng nề là hiện tượng bình thường, không đáng lo ngại. Dù vậy, mẹ bầu vẫn nên chú ý và cẩn trọng trước một số yếu tố nguy cơ.

Bụng bầu giai đoạn đầu thai kỳ

Hầu hết thời gian trong tam cá nguyệt thứ nhất, mẹ bầu chưa cảm nhận nhiều sự thay đổi ở vùng bụng. Lúc này, em bé vẫn còn rất nhỏ - cuối tam cá nguyệt thứ nhất, bé chỉ nặng khoảng 60 g và dài khoảng 5 cm; tử cung vẫn nằm gọn trong khung xương chậu.

Nếu mẹ bầu thấy bụng lớn hơn hoặc có cảm giác căng tức trong giai đoạn đầu thai kỳ, nguyên nhân có thể đến từ hệ tiêu hóa. Khi tử cung chiếm nhiều không gian hơn trong xương chậu, nó sẽ đẩy ruột lên phía trên. Đồng thời, sự thay đổi nội tiết tố làm chậm quá trình tiêu hóa, dẫn đến đầy hơi, chướng bụng và táo bón.

Các bài tập vận động phù hợp cho bà bầu có thể giảm bớt đầy hơi, chướng bụng. Thêm vào đó, chế độ ăn giàu chất xơ cũng rất hữu ích. Đặc biệt, mẹ bầu nên tránh các loại đồ uống có ga.

Bụng bầu sẽ lớn dần và lộ rõ theo thời gian. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), tử cung sẽ phát triển khỏi khung xương chậu vào tuần thứ 12. Đến cuối tam cá nguyệt thứ nhất hoặc đầu tam cá nguyệt thứ hai, bụng bầu có thể lộ rõ.

Khi nào bụng bầu bắt đầu căng cứng?

Điều này tùy vào cơ địa mỗi mẹ bầu, nhưng thông thường bụng bắt đầu căng cứng trong tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba. Khi tử cung phát triển sẽ đẩy vào thành bụng, khiến mẹ bầu cảm thấy vùng bụng thêm săn chắc. Các cơ và dây chằng xung quanh tử cung cũng bị kéo căng, gây ra cơn co thắt nhẹ, gọi là đau dây chằng.

Khi thai kỳ được khoảng 20 tuần, tử cung sẽ nằm ngang rốn. Trong mỗi lần khám thai định kỳ, bác sĩ sẽ đo kích thước tử cung và đánh giá sự phát triển của em bé cũng như sức khỏe của mẹ.

Cũng cần lưu ý, một số phụ nữ không nhận thấy bụng bầu cứng và lộ rõ, điều này hoàn toàn bình thường. 

Bụng bầu căng tức và nặng nề - những điều mẹ bầu cần biết

Cảm giác nặng nề và căng tức chủ yếu là dấu hiệu cho thấy em bé đang lớn dần và tử cung đang chiếm nhiều không gian hơn trong cơ thể mẹ. Tuy nhiên, cũng có thể có những nguyên nhân khác, chẳng hạn sự phát triển của tử cung, cử động của thai nhi, táo bón, mất nước, hoặc đơn giản là cơ thể đang "nhắc nhở" mẹ nên nghỉ ngơi.

Bác sĩ Smith cho biết: "Trong hầu hết trường hợp, không có lý do gì để mẹ lo lắng, vì cảm giác này là một phần bình thường của thai kỳ. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ băn khoăn nào, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn".

Cảm giác căng tức ở bụng đặc biệt phổ biến vào cuối thai kỳ. Đến cuối tam cá nguyệt thứ ba, bụng mẹ bầu có thể căng cứng và nặng nề như một quả dưa hấu. Khi bụng bầu lớn dần, da mẹ bầu sẽ bắt đầu căng ra và có thể xuất hiện các vết rạn da (còn có vùng ngực và mông). Da cũng có thể bị ngứa do sự phát triển và kéo căng nhanh chóng. 

Áp lực ngày càng tăng lên cơ hoành và phổi khi bụng lớn dần có thể khiến mẹ bầu khó thở hơn. Tử cung chèn ép lên bàng quang cũng khiến mẹ phải đi tiểu thường xuyên.

Nếu mẹ bầu cảm thấy bụng thỉnh thoảng căng cứng hoặc co thắt, đó có thể là các cơn gò Braxton Hicks. Đây là những cơn co thắt "thử nghiệm" và hoàn toàn bình thường, giúp cơ thể mẹ bầu chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. 

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ?

Dù cơn gò Braxton Hicks và đau dây chằng không đáng lo ngại, nhưng đôi khi chuột rút hoặc đau bụng có thể là dấu hiệu của vấn đề nghiêm trọng như sinh non, tiền sản giật hoặc nhau bong non (abruptio placentae - tình trạng phân tách sớm của rau thai bám ra khỏi tử cung).

Nếu thai kỳ đã hơn 37 tuần, mẹ bầu có thể cảm thấy căng tức và khó chịu nhiều hơn. Tuy nhiên, cần liên hệ với bác sĩ lập tức nếu:

- Các cơn co thắt đau đến mức mẹ bầu không thể nói chuyện được, cứ 5 phút lại xuất hiện một cơn và kéo dài trong một giờ.

- Chảy máu âm đạo giống như kinh nguyệt.

- Nghi ngờ vỡ ối.

- Cảm thấy thai máy ít hơn.

Nếu thai kỳ chưa đến 37 tuần, mẹ bầu cần liên hệ với bác sĩ nếu cảm thấy chuột rút hoặc căng tức kèm theo các triệu chứng:

- Chảy máu hoặc ra máu âm đạo.

- Các cơn co thắt xuất hiện đều đặn, hơn 4 đến 6 cơn mỗi giờ và kéo dài trong hai giờ.

- Xuất hiện dịch tiết âm đạo mới hoặc bất thường hoặc nghi ngờ vỡ ối.

- Cơn đau dữ dội, tiếp tục ngay cả khi mẹ bầu đã nghỉ ngơi và uống nước.

- Cảm thấy thai máy ít hơn.

Theo Babycenter.com