Trước khi trở thành dược sĩ, mình đã có một người thầy y khoa đầu tiên: Chính là mẹ, với lọ mật ong chanh đào ngâm mỗi mùa.

Mình còn nhớ rất rõ, mỗi mùa chanh đào về, mẹ lại mua cả rổ, rửa sạch, khía vỏ rồi ngâm với mật ong để dành sẵn trong nhà. Hễ ai ho, mẹ chỉ cần rót ra một thìa, dặn uống từ từ. Suốt hơn 20 năm sống cùng mẹ, mình hầu như chẳng mấy khi phải uống kháng sinh hay thuốc ho vì cảm lạnh hoặc viêm họng, vì mẹ luôn tin “thuốc chỉ dùng khi bất đắc dĩ”.

Trong hành lý 30-40kg mình mang sang Pháp những ngày đầu du học, bao giờ cũng có một lọ mật ong của mẹ. Khi thì mật ong ngâm chanh đào, khi thì chanh rừng, có khi là mật ong bạc hà. Mẹ chưa từng học qua trường lớp y khoa nào, nhưng mẹ cẩn trọng đến mức tìm hiểu kỹ trước khi cho các con ăn hay uống thứ gì. Và mình lớn lên trong niềm tin giản dị ấy.

Khi làm mẹ, mình vô thức lặp lại thói quen đó, không phải chỉ vì mình là dược sĩ, mà trước hết là vì mình là con gái của mẹ, người đã vô thức gieo cho mình một hạt giống quan trọng: Dừng lại – quan sát – rồi mới hành động.

Ngày xưa, mẹ mình không học y dược, nhưng lại có một “trường đại học” khác: Trường của sự quan sát và trải nghiệm. Mẹ tin vào những gì mắt thấy tai nghe, vào bài thuốc dân gian đã nuôi lớn bao thế hệ. Còn mình, là dược sĩ, mình được tiếp cận với nghiên cứu, bằng chứng, những bài báo chuyên ngành. Có lúc mình nghĩ: “Mẹ chẳng cần đọc tạp chí khoa học mà sao vẫn đúng đến thế?”

Khác nhau về cách tiếp cận, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: cẩn trọng tìm hiểu khi chăm con. Mẹ chọn mật ong thay vì kháng sinh sớm. Mình thì kiểm chứng thêm bằng khoa học, rồi vẫn quay về với lọ mật ong trong tủ bếp.

Đến khi con gái mình trên 1 tuổi, mình bắt đầu cho con dùng mật ong mỗi khi ho hay đau họng, từ chọn loại mật ong phù hợp đến điều chỉnh liều theo tuổi và kiên trì vài ngày để thấy hiệu quả. Lần này, không chỉ vì “mẹ dặn” mà vì mình biết có bằng chứng khoa học rõ ràng:

- Các nghiên cứu cho thấy trẻ từ 1 tuổi trở lên dùng mật ong trước khi đi ngủ giảm ho về đêm rõ rệt, hiệu quả hơn cả siro ho chứa dextromethorphan.

- Mật ong chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa và đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, có thể làm dịu niêm mạc họng bị kích thích.

- Tuy nhiên, mật ong không được dùng cho trẻ dưới 1 tuổi, vì nguy cơ nhiễm khuẩn Clostridium botulinum - điều này giải thích tại sao nhiều bác sĩ khuyến cáo “chờ qua mốc 1 tuổi mới an toàn”.

- Ở trẻ nhỏ (dưới 4 tuổi), các thuốc ho, siro chứa codein hoặc nhiều hoạt chất khác vốn không được khuyến cáo. Lúc này, mật ong chính là một lựa chọn vừa an toàn vừa có hiệu quả.

Vì thế, trong tủ bếp của mình luôn có vài loại mật ong: Loại để nấu nướng, loại để dùng khi cả nhà ho hắng, đau họng. Không có chanh đào như mẹ ngày xưa, nhưng mình biết mình có đủ thông tin, kiến thức và sự chuẩn bị để chăm sóc con một cách an toàn. Mỗi lần mở tủ, mình lại thấy thấp thoáng hình ảnh mẹ, cần mẫn chuẩn bị cho những ngày cả nhà cần đến.

Với mình, cẩn trọng không có nghĩa là sợ hãi. Nó là bài học từ mẹ, dừng lại, quan sát, rồi mới cho con uống bất cứ thứ gì. Và giờ, khi trở thành mẹ, mình tiếp tục truyền lại bài học ấy cho con.

Lọ mật ong của mẹ dạy mình rằng khi đủ thông tin, mọi hành động trở nên nhẹ nhàng, đầy yêu thương và trắc ẩn hơn. Còn bạn thì sao, có “lọ mật ong” nào từ ký ức tuổi thơ mà đến giờ bạn vẫn giữ cho riêng mình và con không?