Hồi đi làm, tôi nghĩ việc khó nhất là đoán ý đối tác. Ai ngờ sinh con rồi mới thấy đoán ý em bé thật sự khó. Trẻ không nói được, không giải thích được nhu cầu, thứ duy nhất chúng dùng để “giao tiếp” chính là tiếng khóc.
Khi còn bầu, tôi có xem mấy video phân biệt tiếng khóc: khóc vì đói, khóc vì đau bụng, khóc vì muốn bế… Nghe thì hấp dẫn nhưng phần bình luận toàn các mẹ bảo: “Tôi chịu, tiếng nào cũng như nhau.” Tôi bán tín bán nghi nên lưu video lại, định để sinh xong xem mình có nhận ra thật không.
Câu trả lời là vừa đoán được và vừa không đoán được đâu. Như thế nào nhỉ?
Giai đoạn 0-2 tháng: khóc vì nhu cầu
Trong hai tháng đầu, trẻ khóc thuần theo nhu cầu: đói, đau bụng, đầy hơi, bỉm bẩn… nhưng tiếng khóc gần như giống hệt nhau. Không phân biệt được kiểu khóc như trên video nói đâu. Lúc đó, mẹ phải đoán ý em bé.
Tôi nhớ có lần đang chơi với con rất ngoan, đột nhiên khóc ré lên. Tôi nghĩ con muốn được bế nên bế lên dỗ. Khóc mãi không nín. Một lát sau… mùi bay lên nồng nặc. Hóa ra con ị đùn đầy bỉm, chảy ra cả áo tôi. Mẹ tôi mới mắng: “Thấy con khóc là phải kiểm tra bỉm ngay chứ không được để đến mức thế này nha”.
Nhìn mẹ chăm cháu, tôi phục sát đất. Mẹ chỉ cần nghe con tôi khóc là biết em bé cần gì. Ví dụ như bà bảo “ị rồi”, kiểm tra bỉm thấy đúng luôn. Bảo “Bé đói đấy”, cho bú cái là đúng thật, em bé đang bị đói. Còn tôi lúc đó thì… hoàn toàn mù tịt.
Sau này nuôi con lâu hơn, ở cạnh nhiều, tôi bắt đầu đoán ý được. Con khóc một cái, tôi nhìn đồng hồ, nhớ lại cữ bú trước đã lâu nên đoán chắc con đói. Tỷ lệ đúng ngày càng cao vì mình quen phản ứng của con. Ví dụ, mỗi lần con ị là mặt đơ ra, đang chơi ngoan tự nhiên khóc “ư ử” như kiểu báo “Mẹ ơi con khó chịu quá, lau cho con đi”. Nhiều lần như vậy tạo thành phản xạ. Chỉ cần thấy những biểu hiện quen thuộc đó, tôi kiểm tra bỉm và đúng thật. Đơn giản là chăm con lâu thì tự nhiên đọc vị được tiếng khóc và cách con giao tiếp.
Bắt đầu từ tháng thứ 3 thì xuất hiện khóc giả
Sang tháng thứ 3, con tôi bắt đầu biết lợi dụng tiếng khóc. Không đói, không đau bụng, chẳng vấn đề gì nhưng vẫn khóc thét để được chú ý. Nhất là khi mới ngủ dậy, mở mắt không thấy ai. Tôi quan sát và nhận ra hễ con khóc mà không có lý do gì rõ ràng, chỉ cần tôi lại gần nói chuyện hoặc phân tán chú ý là con nín ngay. Đó chính là “khóc giả”, không phải nhu cầu thật. Tụi không răng này ghê gớm lắm nha!
Chăm con lâu thì sẽ có kinh nghiệm nhưng vẫn cần chút linh cảm của mẹ, khoảng 20% thôi. Như hôm con ị tràn ra người, thật ra tôi đã thoáng nghĩ “hay con ị rồi?”, nhưng lại không dám tin. Lúc đó mẹ tôi chăm em bé nhiều hơn nên tôi luôn nghĩ mình chẳng biết gì. Tôi cho rằng chắc con chỉ đòi bế, thế là bỏ qua linh cảm ban đầu của bản thân. Bế lên cho chơi thì em bé cũng ngoan ngoãn chơi một lúc khiến tôi càng tin là mình đoán sai. Ai ngờ lát sau bỉm tràn thật… Nhưng thật sự thì linh cảm chiếm khoảng 20% thôi, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm khi mẹ trực tiếp chăm con. Ở cạnh con lâu, quen phản ứng của con, thì tự nhiên sẽ đoán đúng nhu cầu của bé thôi.
Lời khuyên: Hãy cố gắng tự chăm con
Rất nhiều mẹ trẻ bây giờ thường giao hết việc chăm con cho mẹ ngoại, mẹ nội hoặc cho người giúp việc vì sợ mình vụng, không biết chăm. Nhưng càng như thế thì các mẹ sẽ càng bị phụ thuộc và càng mất tự tin hơn đấy.
Tôi cũng từng như vậy. Tháng đầu tiên, mẹ tôi chăm tôi và bé từ A - Z. Tôi gần như không làm gì, thậm chí lúc ngủ tôi quay lưng với con vì biết khi con khóc thì mẹ sẽ tự bế cháu dỗ. Lúc đó tôi không hiểu gì về con mình luôn.
Nhưng sang tháng thứ hai, khi mẹ về và chỉ còn mẹ chồng hỗ trợ, tôi quyết định nhắn mẹ chồng ra ngủ riêng, còn tôi tự ngủ với chồng và con (mất một cánh tay đắc lực giúp chăm con buổi đêm). Đêm đầu tiên tự xoay sở, tôi run lắm nhưng vẫn làm.
Và tôi nhận ra: Không hề khó như mình tưởng.
Tôi bắt đầu tự tắm cho con, thay bỉm, rửa mặt, cho uống thuốc, dỗ ngủ… Tự tay làm hết mọi việc, tôi hiểu con rõ hơn từng ngày. Tôi đoán đúng tiếng khóc, hiểu biểu hiện, biết con cần gì. Từ một người “không biết gì”, tôi thành người đọc vị con chính xác nhất nhà.
Muốn hiểu con, phải tự chăm. Càng chăm, càng tự tin. Càng tự tin, càng dễ đọc vị những tiếng khóc tưởng như giống nhau. Và đến một lúc, bạn sẽ thấy: Hóa ra mình giỏi hơn mình nghĩ rất nhiều.
---
Mình, cô gái 27 tuổi kể về lần đầu tiên làm mẹ :)
Bình luận