Đau đầu chuyện sữa khi cho con ăn dặm

Con ham ăn bỏ sữa? Con ham sữa bỏ ăn? Phải có đến 90% mẹ gặp trường hợp “khủng hoảng sữa” khi con bắt đầu ăn dặm, trong đó có mình. Và mình hiểu cảm giác khi tự hỏi mình có phải là mẹ thất bại không khi nhìn con từ chối sữa hoặc từ chối ăn.
Và sau 4 năm đồng hành cùng 2 bạn nhỏ ăn dặm, mình đúc kết 2 trường hợp phổ biến và cách giải quyết rất chi tiết, mong hữu ích với các mẹ:

Trường hợp con ham ăn bỏ sữa

Bé lớn nhà mình hồi mới ăn dặm cũng ham ăn bỏ sữa. Đỉnh điểm có những ngày con chỉ uống 400-500 ml sữa (giai đoạn 6,5 tháng), nhất quyết từ chối bình để đợi được ăn. Thực sự lúc đó mình rất hoang mang vì đọc đâu cũng thấy khuyến cáo "trẻ dưới 1 tuổi cần ít nhất 600-800 ml sữa mỗi ngày".

Nhưng sau đó, mình có tìm hiểu qua một số bác sĩ dinh dưỡng và nhận được bài học là: Nên chấp nhận việc con sẽ giảm sữa khi ăn dặm.

Từ 6-12 tháng, sữa giảm dần, nhu cầu ăn thức ăn tăng dần. Đến mức nhất định nào đó, lượng sữa và ăn dặm sẽ cân bằng để phù hợp nhu cầu và sức ăn của mỗi bé.

Dấu hiệu nhận biết con “nghiện” ăn, bỏ sữa

Con hào hứng mở miệng đón thức ăn nhưng lắc đầu khi thấy bình sữa.
Lượng sữa giảm đột ngột (giảm hơn 200 ml so với trước khi ăn dặm).
Con quấy khóc khi đói nhưng vẫn từ chối sữa, chỉ muốn ăn.

Mình đã làm gì?

Mình đảm bảo con ăn đủ các thực phẩm giàu dinh dưỡng như thịt, cá, trứng, rau, quả, ngũ cốc, dầu/mỡ.
Mình bổ sung chế phẩm từ sữa (phô mai, sữa chua, váng sữa…) để bù lại lượng canxi khi con giảm sữa. Thực tế 1 hộp sữa chua 100 g có thể thay thế 100 ml sữa; 15 g phô mai cũng được tính tương đương năng lượng của 100 ml sữa. Ví dụ trước khi ăn dặm con ăn được 600 ml sữa. Nhưng sau ăn dặm, con giảm còn 400ml sữa. Mẹ sẽ bù bằng việc cho con ăn 1 hộp sữa chua và 15 g phô mai.
Cho con uống sữa trước khi ăn dặm ít nhất 2 tiếng để con giảm bớt áp lực ăn uống. Điều này cũng giúp cân bằng được việc sữa sẽ giảm dần và tăng ăn dặm lên.
Tạo lịch sinh hoạt cố định: 6h-sữa, 10h-ăn dặm, 12h-sữa, 16h-sữa…

Sau 2 tuần áp dụng, con mình vẫn đáp ứng lượng canxi cần thiết hàng ngày và ăn ngon lành. Tới khi con 8 tháng, mọi thứ đã ổn định với 500-600 ml sữa mỗi ngày kết hợp 2 bữa ăn dặm chính vào trưa và chiều.

Lời khuyên là giai đoạn đầu (5,5-6 tháng), nếu con mải ăn quên sữa thì mẹ có thể thay thế bằng các chế phẩm từ sữa an toàn cho con, lượng tương đương với ml sữa mà con giảm. Còn nếu sữa giảm nhiều quá thì mẹ nên cắt hẳn để rèn sữa lại cho con, vì hệ tiêu hóa của bé vẫn chưa hoàn thiện để tiêu hóa hoàn toàn thức ăn. Con vẫn cần nạp 80% dinh dưỡng từ sữa mẹ nhé!

Trường hợp con ham sữa bỏ ăn

Bé thứ hai nhà mình lại là thái cực hoàn toàn khác! Con ham sữa mẹ mà chẳng cần ăn gì cả trong suốt 2 tuần đầu ăn dặm. Mình vẫn nhớ cảm giác tuyệt vọng khi chuẩn bị cẩn thận từng bữa ăn, chỉ để chứng kiến con bật khóc và đẩy thức ăn văng tung tóe. Lúc này mình đổi kiểu ăn, từ ăn dặm kiểu Nhật sang tự chỉ huy thì con lại hợp tác.

Mình nhận ra không phải con không thích ăn, mà là không thích cách mình cho con ăn.

Mình đã làm gì?

Chuyển từ ăn dặm kiểu Nhật sang ăn dặm tự chỉ huy để con được tự do khám phá thức ăn bằng đôi tay nhỏ xíu của mình.
Lịch ti sữa và ăn dặm cách nhau ít nhất 2 tiếng, vì con đói sẽ ăn uống tốt hơn.
Để thức ăn nguội bớt (con thích cầm nắm thức ăn nguội hơn là được mẹ đút thức ăn nóng).
Tạo không khí vui vẻ để con ngồi cùng bàn với cả nhà, nhìn mọi người ăn và tự khám phá đồ ăn.
Đổi món thường xuyên, thay đổi vị hay tăng thô cho con.

Điều thú vị mình phát hiện là cách ăn dặm phản ánh tính cách của con. Khi hiểu được điều này, việc cho con ăn dặm trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Bí kíp chung cho cả 2 trường hợp

Các mẹ nên quan sát con! Mỗi bé sẽ có mốc phát triển và cách ăn khác nhau, tùy theo tính cách và sở thích. Thay vì áp đặt một phương pháp cố định, mẹ hãy “đọc vị” con theo hướng:

Con ham ăn bỏ sữa: Bổ sung chế phẩm từ sữa, tạo lịch sinh hoạt ăn dặm và sữa cách nhau ít nhất 2 tiếng, đảm bảo cung cấp đầy đủ nhóm chất khi ăn dặm.
Con ham sữa bỏ ăn: Thử đổi phương pháp ăn dặm (truyền thống, BLW, kiểu Nhật), tăng thô theo tháng tuổi của con, thay đổi khẩu vị đa dạng.
Con trên 8 tháng mà vẫn ăn ít: Chủ động giảm sữa, cho ăn trước uống sữa sau 2 tiếng.