Đọc vị tình trạng sức khỏe của trẻ qua tiếng ngáy

Tiếng “khò khò” đáng yêu của con mỗi đêm có thể khiến ba mẹ nghĩ bé đang ngủ sâu. Tuy nhiên theo American Academy of Pediatrics, ngáy là vấn đề phụ huynh không nên bỏ qua, bởi một số trường hợp có liên quan đến rối loạn hô hấp khi ngủ ở trẻ em.

Ngáy ở trẻ nhỏ là gì?

Theo Sleep Foundation, ngáy sinh lý ở trẻ thường là tiếng ngáy nhẹ, xuất hiện không thường xuyên và liên quan đến các nguyên nhân tạm thời liên quan đến sức khỏe và môi trường ngủ, trẻ ngủ quá sâu hoặc nằm ngửa. Theo đó, tiếng ngáy thường giảm dần khi tình trạng hô hấp của trẻ được cải thiện hoặc môi trường ngủ được điều chỉnh tốt hơn. 

Điều ba mẹ cần quan sát không chỉ là “con có ngáy hay không”, mà là tiếng ngáy xuất hiện với tần suất bao nhiêu, có kéo dài hay không, có ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt ban ngày không. Sleep Foundation phân biệt giữa ngáy thoáng qua và “ngáy nguyên phát” - tình trạng trẻ ngáy trên 2 lần/tuần nhưng chưa có dấu hiệu ngưng thở hoặc rối loạn hô hấp rõ rệt.

Nguyên nhân trẻ ngáy khi ngủ

Theo Sleep Foundation, nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ nhỏ ngáy đến amidan hoặc VA. Khi các mô này sưng to, đường thở bị thu hẹp và không khí đi qua khó khăn hơn lúc ngủ.

Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ ngáy ở trẻ như cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp trên; dị ứng theo mùa; hen suyễn; tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động; không khí ô nhiễm hoặc quá khô; cấu trúc đường thở hẹp bẩm sinh. Đặc biệt, American Academy of Pediatrics lưu ý khói thuốc thụ động có thể làm tăng viêm và kích thích đường hô hấp của trẻ, khiến tình trạng ngáy kéo dài hoặc nặng hơn.

Trẻ ngáy chưa chắc ngủ ngon

Ba mẹ không nên mặc định con ngáy là “ngủ ngon”. Các tổ chức y khoa cho biết tiếng ngáy đôi khi là dấu hiệu cho thấy trẻ đang phải “gắng sức” để thở trong lúc ngủ. Một số dấu hiệu nhận biết là trẻ ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giữa đêm, thiếu oxy thoáng qua và mệt mỏi vào sáng hôm sau dù ngủ đủ giờ.

Sleep Foundation ghi nhận rối loạn hô hấp khi ngủ ở trẻ có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và kéo theo hệ quả về học tập, hành vi, sức khỏe thể chất. Một số trẻ không cảm thấy buồn ngủ như người lớn mà ngược lại có thể trở nên tăng động, cáu gắt hoặc khó kiểm soát cảm xúc vào ban ngày.

Khi nào trẻ cần can thiệp y tế?

Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc chuyên khoa giấc ngủ nếu con có dấu hiệu: Ngáy từ 3 đêm/tuần trở lên; tiếng ngáy lớn, dai dẳng qua nhiều đêm; bé thở hổn hển hoặc khó thở khi ngủ, thường xuyên há miệng thở, ngủ không yên, khó thức dậy buổi sáng; trẻ chậm tăng cân, ăn kém hoặc có béo phì.

American Academy of Pediatrics cũng khuyến nghị bác sĩ nhi khoa nên chủ động sàng lọc tình trạng ngáy trong các buổi khám định kỳ của trẻ, bởi đây có thể là dấu hiệu sớm của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.

Một lưu ý nhỏ dành cho ba mẹ trước khi đi khám, đó là có thể ghi lại tần suất ngáy, quay video ngắn lúc bé ngủ, note các biểu hiện ban ngày và yếu tố đi kèm như cảm lạnh, dị ứng, nghẹt mũi, môi trường ngủ. Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn mức độ ảnh hưởng của tình trạng ngáy và định hướng bước kiểm tra tiếp theo nếu cần.

Với trẻ nhỏ, vài đêm ngáy nhẹ khi cảm lạnh có thể không đáng lo. Nhưng nếu tiếng “khò khò” xuất hiện ngày càng thường xuyên hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường về hô hấp và giấc ngủ, đó có thể là lúc ba mẹ cần lắng nghe cơ thể con kỹ hơn.