Trước khi sinh, mình từng nghĩ làm việc tại nhà là đủ. Nhưng khi con chào đời, mình mới hiểu có những vai trò không thể làm song song. Hành trình mẹ bỉm đi xin việc bắt đầu từ sự buông bớt, tự vấn bản thân, và học cách thành thật với chính mình.
Trước khi sinh em bé, mình từng nghĩ mình đã chuẩn bị khá ổn cho chuyện công việc. Thời điểm đó, các công việc của mình đều ở trạng thái tự chủ: Tự mở nhà hàng, tự vận hành một team agency - có việc thì làm, không có thì nghỉ. Công việc biên kịch chỉ cần laptop, viết lách và có thể làm từ xa. Vì vậy, mình không rơi vào tình huống giống nhiều mẹ đi làm công ty - chỉ có một khoảng nghỉ sinh cố định rồi buộc phải quay lại. Trong suy nghĩ của mình lúc ấy, mọi thứ khá lý tưởng: Sinh con xong vẫn có thể làm việc ở nhà, vừa làm vừa gần con.
Nhưng sau khi có con nhỏ, mình mới nhận ra kế hoạch đó quá lạc quan. Bất kỳ công việc nào cũng đòi hỏi sự tập trung rất cao, kể cả là làm online. Không thể vừa chăm con vừa làm việc một cách nghiêm túc. Cuối cùng, dù làm ở nhà hay làm từ xa, mình vẫn cần có người chăm con thì mới có thể làm việc được.
Khác với những mẹ đi làm công ty, mình không có một khoảng thời gian “nghỉ hẳn”. Không làm thì không có thu nhập, nên dù mới sinh xong mình vẫn phải làm việc. Cái mệt không nằm ở việc làm nhiều hay ít, mà ở chỗ đầu óc không được nghỉ. Cơ thể đang trong giai đoạn yếu nhất nhưng công việc không thể dừng lại hoàn toàn. Nó luôn ở đó, canh cánh trong đầu, tạo ra một áp lực âm ỉ: Vừa sợ không kham nổi, vừa không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục.
Áp lực này lớn hơn rất nhiều so với khi còn mang bầu. Khi con còn trong bụng, mình có thể yên tâm làm việc liên tục. Nhưng khi con sinh ra, đặc biệt là vài tháng đầu, em bé có rất nhiều nhu cầu và sự phụ thuộc. Việc quay lại làm việc, dù chỉ là online, cũng khiến mình trăn trở rất nhiều, thậm chí mất ngủ chỉ để nghĩ xem sẽ xoay xở như thế nào.
Đến khi con gần sáu tháng, mình bắt đầu nghiêm túc nghĩ đến việc đi làm bên ngoài. Lúc đó con đã cứng cáp hơn, mình cũng dần điều chỉnh lại cách chăm con. Quan trọng hơn, mình nhận ra một điều khá rõ: Mình không phù hợp với việc ở nhà trông con toàn thời gian.
Thực ra hồi mới sinh, mình từng nghĩ sẽ chậm lại 2 năm sự nghiệp để dành toàn bộ thời gian cho con. Mình thậm chí còn không dám thuê giúp việc vì nghĩ người ngoài sẽ không thương con bằng mình. Nhưng khi buộc phải quay lại với một dự án căng thẳng, mình nhận ra mình không thể cân bằng hai vai trò đó cùng lúc. Nếu cố, mình sẽ gãy. Những đêm mất ngủ kéo dài khiến mình hiểu cần thay đổi cách vận hành cuộc sống, chứ không thể chỉ cố gắng thêm nữa.
Cuối cùng, mình buông bớt. San sẻ việc chăm con cho người khác và tập trung lại vào công việc của mình. Cùng với đó là một cảm giác rất quen thuộc với những bà mẹ đi làm: Mother guilt - cảm giác tội lỗi của người mẹ. Tội vì không ở bên con nhiều, tội vì không chăm con theo cách mình từng tưởng tượng. Nhưng sau một thời gian, mình học cách nhẹ tay hơn với chính mình. Mình nhận ra có những việc mình không giỏi thì nên để người khác làm. Có người làm việc đó tốt hơn mình, nhẹ nhàng hơn mình và không mang tâm lý căng thẳng như mình.
Bên cạnh lý do tinh thần, quyết định đi xin việc của mình còn đến từ hai yếu tố rất thực tế: Tài chính và mối quan hệ. Có con rồi, chi phí tăng lên rất nhiều. Ngoài ra, vợ chồng mình kinh doanh nhà hàng nên các mối quan hệ chủ yếu xoay quanh lĩnh vực đó. Việc đi làm trong một môi trường công ty giúp mình mở rộng mối quan hệ, tiếp xúc với những ngành nghề khác và kéo thêm nguồn lực về cho gia đình.
Hành trình xin việc của mình diễn ra khá nhẹ nhàng. Mình không mang tâm thế vội vã. Con còn nhỏ nên mình đi với tâm thế thong thả, ưu tiên môi trường phù hợp hơn là việc “phải được nhận”. Thậm chí mình chưa gửi CV thì đã được người quen giới thiệu đến một công ty. Buổi gặp đầu tiên giống như một cuộc trò chuyện hơn là phỏng vấn. Sau khi trao đổi, phía công ty còn đề xuất cho mình một vị trí cao hơn so với dự định ban đầu.
Dù vậy, mình vẫn rất run. Sau một thời gian dài ở nhà chăm con, có một sự tự ti ngầm mà mình nghĩ rất nhiều mẹ bỉm đều gặp phải: Không biết mình còn đủ năng lực không, không biết người ta có chấp nhận một người đã có con nhỏ không, không biết mình có bị thụt lùi so với những người khác không. Thậm chí mình còn lo những điều rất nhỏ, như việc mình có trở nên lạc lõng trong một môi trường toàn người trẻ hay không.
Mình cũng không chủ động nói rằng mình mới sinh con, đơn giản vì họ không hỏi và mình không chắc môi trường đó có cởi mở với chuyện nhân sự có con nhỏ hay không. Thực tế là vẫn có những định kiến nhất định về mẹ bỉm trong môi trường làm việc, và mình hiểu vì sao những định kiến đó tồn tại. Chính vì vậy, cảm giác tự ti khi quay lại thị trường lao động là điều rất thật. Tuy nhiên nếu họ có hỏi đến việc sinh con, mình sẽ thoải mái trả lời. Bởi nếu phải gồng mình thành một người khác để được chấp nhận, thì khi họ không đón nhận con người thật của mình, việc dừng lại chỉ khiến cả hai bên mất thời gian.
Khi nhận được tin pass việc, cảm giác của mình là nhẹ nhõm và vui. Không chỉ vì có công việc, mà vì mình nhận ra năng lực của bản thân không hề bị bào mòn sau quãng thời gian mang bầu và bỉm sữa. Ngược lại, mình thấy bình tĩnh hơn, suy nghĩ chín chắn và rõ ràng hơn về điều mình muốn.
Điều mình muốn nói với những mẹ bỉm đang đi xin việc là: Hãy đi với tâm thế win-win. Mình có giá trị và nhà tuyển dụng cũng cần giá trị đó. Không cần biến mình thành một con người khác để được chấp nhận. Nếu họ hỏi về chuyện sinh con, hãy trả lời thẳng thắn. Ai phù hợp thì đi cùng nhau, không thì thôi. Người mẹ bỉm có những lợi thế rất riêng: Động lực rõ ràng, tâm lý ổn định hơn, suy nghĩ sâu hơn và biết sắp xếp thời gian tốt hơn. Quan trọng nhất là cho phép mình được là chính mình, trong một giai đoạn rất thật của cuộc đời.
---
Mình, cô gái 27 tuổi kể về lần đầu tiên làm mẹ :)
Bình luận