'Quy ước ánh nắng' và vấn đề thị lực ở trẻ

Đây là những thói quen dễ thấy và cũng dễ bị bỏ qua, nhưng lại là nguyên nhân lớn gây cận thị cho trẻ dưới 6 tuổi.

Tuần trước, mình đưa An đi khám mắt định kỳ sau 6 tháng. Lần trước bác sĩ đã dặn tái khám bằng thuốc giãn đồng tử vì nói: “Bé là trẻ gốc Á, có bố mẹ đều cận thì nguy cơ cận cao gấp 20 lần”.

Câu nói đó làm mình nhớ mãi. Suốt mấy tháng, mình vẫn lo thấp thỏm, không biết con có bắt đầu “đi theo di truyền” của cha mẹ không.

Và đúng lúc ấy, cô giáo bảo: “Con cứ dí sát vào giấy khi đọc, viết, vẽ. Mắt con có ổn không mẹ?”. Nghe mà tim mình thắt lại. Mới đi học lớp 1 được hai tháng, mới phải đọc, viết, tập trung nhiều một chút mà mắt con đã bị ảnh hưởng đến thế rồi sao?

Tối đó, khi con ngồi làm bài, mình để ý thật kỹ. Con cúi sát, trán gần chạm mép bàn, đôi mắt chăm chú nhìn từng nét chữ. Mình nhắc: “Ngồi xa ra một chút con ơi”.

Nhưng chỉ được một lúc là mắt con lại dán vào tờ giấy. Khoảnh khắc đó, mình thấy vừa thương vừa sợ. Thương vì con vẫn chỉ là một đứa trẻ đang say sưa học hỏi. Sợ vì biết đâu, chỉ vài tháng nữa, ánh mắt trong veo kia sẽ bị thay bằng cặp kính dày như của mẹ.

Thế rồi kết quả khám khiến mình… vừa nhẹ nhõm, vừa ngạc nhiên. Bác sĩ nói: “Mắt con hoàn toàn khỏe mạnh: 10/10, không có dấu hiệu cận.

“Nhưng sao con cứ dí sát vào giấy vậy ạ?” - mình hỏi.

Bác sĩ cười: “Đó chỉ là thói quen, không phải bệnh. Nhiều trẻ nhỏ làm vậy vì thích cảm giác gần, không liên quan tới thị lực”.

Mình vẫn lo: “Nếu con giữ thói quen đó lâu, có dễ bị cận không ạ?”

Bác sĩ lắc đầu: “Không. Dí sát không gây cận. Cận thị đến từ những thứ khác cơ". Rồi bác sĩ kể ba yếu tố thực sự thúc đẩy cận thị ở trẻ.

1. Đọc viết liên tục quá 45 phút mà không nghỉ

Cơ mắt cần được thư giãn. Khi nhìn gần quá lâu, cơ mắt co cứng, điều tiết mệt mỏi, một trong những yếu tố thúc đẩy cận thị.

2. Tiếp xúc ánh sáng xanh từ màn hình

Ánh sáng xanh từ điện thoại, tivi, máy tính bảng gây mỏi mắt, khô mắt, rối loạn điều tiết, đặc biệt ở trẻ nhỏ không được giới hạn thời gian sử dụng.

3. Thiếu hoạt động ngoài trời

Đây là yếu tố ít mẹ để ý nhưng lại rất quan trọng. Ánh sáng tự nhiên kích thích sản xuất dopamine võng mạc, một chất dẫn truyền thần kinh giúp kiểm soát sự phát triển chiều dài nhãn cầu. Trẻ càng ít tiếp xúc ánh sáng tự nhiên, mắt càng dễ “dài ra” quá mức, dẫn đến cận thị.

Nghe xong, mình mới nhận ra: Không phải mọi thứ ta nhìn thấy đều là “vấn đề sức khỏe”. Đôi khi, điều con cần không phải là ngồi xa tờ giấy, mà là được nhìn xa hơn… thật sự nhìn xa ra ngoài thế giới và để ánh sáng tự nhiên chạm vào đôi mắt trong veo của con.

Vì vậy, hãy cho trẻ ra ngoài ít nhất 60 phút/ngày, lý tưởng là 120 phút, dù là mùa hè hay mùa đông.

Không có app nào hay viên vitamin nào thay được một giờ chạy nhảy dưới ánh mặt trời.

Nếu bạn cũng có con nhỏ, đặc biệt dưới 6 tuổi, hãy bắt đầu từ hôm nay: Tắt màn hình, bước ra sân, để con được chơi dưới ánh sáng ngoài trời.