Trẻ dị ứng thực phẩm: Nhận diện và xử lý

Dị ứng thực phẩm là một vấn đề khá phổ biến ở trẻ em. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cũng như biết cách xử lý đúng là rất quan trọng. 

Các mức độ dị ứng thực phẩm

Dị ứng thực phẩm có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. 

• Mức độ nhẹ: Ở mức độ nhẹ, trẻ có thể chỉ có các biểu hiện ở da như ngứa hoặc nổi ban đỏ. Ví dụ, sau khi ăn tôm, trẻ có thể bị ngứa hoặc nổi ban khắp người nhưng vẫn tỉnh táo và chơi đùa bình thường. 
• Mức độ vừa: Khi dị ứng tiến triển đến mức độ vừa, trẻ có thể có thêm các triệu chứng tiêu hóa như nôn mửa hoặc tiêu chảy. Trong trường hợp này, cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến tình trạng mất nước và điện giải của trẻ. 
• Mức độ nặng: Mức độ nặng của dị ứng thực phẩm có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp. Các dấu hiệu nguy hiểm bao gồm khó thở, mất tiếng hoặc thở rít (do phù nề thanh quản). Một số trẻ có thể có các triệu chứng giống như lên cơn hen suyễn. Đây là tình huống cấp cứu và cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức. 

Khi nào cần đi khám, khi nào theo dõi tại nhà?

Việc quyết định khi nào cần đưa trẻ đi khám và khi nào có thể theo dõi tại nhà phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. 

• Theo dõi tại nhà: Cha mẹ có thể theo dõi và chăm sóc trẻ tại nhà nếu trẻ chỉ có các triệu chứng nhẹ như ngứa hoặc nổi ban ở da, hoặc nôn một đến hai lần. Thông thường, các triệu chứng này sẽ tự hết sau vài giờ đến nửa ngày, ít khi triệu chứng vẫn còn sau 1 ngày. 
• Đi khám: Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ có các triệu chứng ở mức độ vừa (nôn nhiều, tiêu chảy) hoặc bất kỳ dấu hiệu nào của khó thở. 

Xử lý dị ứng thực phẩm

Khi trẻ bị dị ứng thực phẩm, việc quan trọng là xác định được loại thực phẩm gây ra phản ứng. 

• Cha mẹ cần nhớ lại và ghi chép cẩn thận những gì trẻ đã ăn trong vòng vài giờ trước khi xuất hiện triệu chứng. 
• Bác sĩ có thể hỏi kỹ về chế độ ăn của trẻ để giúp xác định các thực phẩm nghi ngờ. 
• Các loại thực phẩm thường gây dị ứng ở trẻ em là tôm, cua, cá, ốc, ếch, trứng và lạc... 

Hy vọng những thông tin này sẽ giúp ích cho các bậc phụ huynh trong việc chăm sóc trẻ bị dị ứng thực phẩm. Nếu có bất kỳ lo lắng nào, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Bài viết được tham vấn bởi GS.TS Nguyễn Tiến Dũng GS danh dự Đại học Quốc tế California Hoa kỳ PCTTT Hội Hô hấp Nhi Việt nam - Thành viên Hội Hô hấp Nhi thế giới  Giảng viên cao cấp ĐH Thăng Long Nguyên trưởng khoa Nhi - Bệnh viện Bạch Mai