Từ 1/10: Phụ nữ độc thân có quyền sinh con bằng IVF

Lần đầu tiên, phụ nữ độc thân tại Việt Nam sẽ có quyền tiếp cận kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, bao gồm thụ tinh trong ống nghiệm, nếu có nhu cầu và nguyện vọng chính đáng.

Từ ngày 1/10/2025, Nghị định 207/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước tiến lớn trong quyền sinh sản của phụ nữ độc thân. Nếu như trước đây, theo Nghị định 10/2015/NĐ-CP, họ chỉ được thụ tinh trong ống nghiệm khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, thì nay, chỉ cần có nguyện vọng là đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Quy định mới này mở rộng quyền chủ động làm mẹ, không còn ràng buộc lý do y tế, phù hợp hơn với xu hướng xã hội hiện đại và nhu cầu cá nhân của phụ nữ độc thân.

Hỗ trợ sinh sản mở rộng cho phụ nữ độc thân

Nghị định quy định rõ kỹ thuật hỗ trợ sinh sản chỉ áp dụng với các cặp vợ chồng vô sinh, có chỉ định y tế hoặc phụ nữ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp nhưng mong muốn sinh con.

Việc hiến tinh trùng, noãn, phôi phải thực hiện tại các cơ sở được cấp phép lưu giữ, đồng thời chỉ được sử dụng cho một người hoặc một cặp vợ chồng. Quy trình hiến - nhận diễn ra trên nguyên tắc vô danh để đảm bảo quyền riêng tư.

Nghị định 207 cũng làm rõ nhiều điều kiện chặt chẽ để thực hiện mang thai hộ. Cụ thể:

• Cơ sở y tế được phép thực hiện phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm trong kỹ thuật thụ tinh ống nghiệm và tối thiểu 500 chu kỳ thụ tinh mỗi năm trong 2 năm gần nhất.
• Phải có đội ngũ tư vấn gồm bác sĩ sản khoa, chuyên gia tâm lý và cử nhân luật hoặc bác sĩ có chứng chỉ pháp lý - tâm lý, có thể là nhân sự nội bộ hoặc hợp tác.

Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định việc cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý được thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Hồ sơ và quy trình mang thai hộ

Cặp vợ chồng vô sinh muốn nhờ mang thai hộ cần nộp hồ sơ tại cơ sở y tế được cấp phép, gồm:

• Đơn đề nghị được thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo mẫu quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này.
• Bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của bên mang thai hộ hoặc bên nhờ mang thai hộ hoặc giấy tờ tự chứng minh mối quan hệ thân thích cùng hàng của bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ theo quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định này trên cơ sở các giấy tờ hộ tịch có liên quan có công chứng, chứng thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các giấy tờ;
• Giấy tờ chứng minh người mang thai hộ đã từng sinh con gồm một trong các giấy tờ sau: Giấy khai sinh hoặc Giấy chứng sinh của con người mang thai hộ hoặc bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người mang thai hộ;
• Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định tại Điều 96 Luật Hôn nhân và Gia đình.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ sở y tế phải tiến hành khám sức khỏe các bên liên quan, xác nhận lý do y tế không thể mang thai của người vợ và khả năng mang thai của người nhận mang thai hộ.

Nếu đủ điều kiện, cơ sở sẽ tư vấn toàn diện về y tế, pháp lý và tâm lý trước khi tiến hành kỹ thuật. Nếu không đủ điều kiện, trong vòng 10 ngày làm việc, đơn vị phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do.

Nghị định nhấn mạnh việc bảo vệ an toàn, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, gia đình cho các bên liên quan trong quá trình mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Trẻ sinh ra theo hình thức này cũng được pháp luật công nhận và bảo vệ quyền lợi như mọi trẻ em khác.

Phương Anh | Tạp chí Tri thức Znews