Chuyện mẹ vợ - chàng rể chung một mái nhà

Người ta cứ suốt ngày làm phim với bàn tán về chuyện mẹ chồng - nàng dâu, chứ ít ai để ý đến một mối quan hệ cũng đầy "sóng ngầm" không kém: Mẹ vợ với chàng rể.

Người ta có thể viết rất nhiều bài chia sẻ lên cộng đồng, hàng trăm bộ phim dài tập chỉ để khai thác những góc khuất của mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu. Nhưng kỳ thực, có một mối quan hệ khác cũng mang nhiều sóng ngầm không kém, lại rất ít khi được đem ra mổ xẻ: Mẹ vợ và chàng rể.

Mình nghĩ lý do cho sự "vắng bóng" này trên các diễn đàn tâm sự là vì bản chất của mối quan hệ này vốn ít tương tác. Theo truyền thống, con gái lấy chồng thì làm dâu nhà chồng, chàng rể và mẹ vợ cả năm chỉ gặp nhau vài ngày Tết, đôi bên giữ kẽ, khách sáo và tôn trọng nhau như khách quý. Không có sự va chạm trong lối sống, không chịu áp lực phải sống chung dưới một mái nhà, thì lấy đâu ra xích mích?

Thế nhưng, bức tranh ấy sẽ hoàn toàn thay đổi khi một đứa trẻ chào đời. Kịch bản của gia đình mình cũng bắt đầu từ cột mốc đó. Để hỗ trợ hai vợ chồng chăm em bé, mẹ ruột mình đã khăn gói từ quê lên thành phố, chính thức bước vào cuộc sống chung với chàng rể. Và cũng từ đây, những thực tế trần trụi bắt đầu lộ diện.

Khi “khách quý” trở thành “người nhà”

Khi mẹ mới lên, mọi thứ diễn ra rất êm đẹp nhờ lớp màng bọc của sự khách sáo. Nhưng lớp màng đó mỏng lắm, nhanh chóng bị bào mòn bởi những vụn vặt thường ngày. Chồng mình vốn là người có tính cách thẳng thắn, thẳng đến mức đôi khi thành ra vô duyên và thiếu tinh tế. Anh không có thói quen uốn lưỡi bảy lần trước khi nói, đặc biệt là khi ở nhà.

Một món ăn mẹ nấu hơi mặn, anh liền nhận xét ngay tại bàn ăn: “Mẹ kho cá này mặn quá”. Anh nói với một thái độ rất khách quan, không ác ý, nhưng với một người mẹ cả đời quán xuyến bếp núc, câu nói đó giống như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt. 

Hay những lúc mẹ dọn dẹp nhà cửa theo thói quen ở quê, anh lại cằn nhằn: “Mẹ đừng để đồ đạc kiểu này, cứ để đồ kệ con, mẹ dọn xong con không tìm được đồ”. Những vết xước nhỏ nhặt ấy cứ thế tích tụ ngày qua ngày, khiến mẹ mình bắt đầu nảy sinh tâm lý không ưa chàng rể.

Đỉnh điểm của sự căng thẳng xuất hiện khi chồng mình quyết định xin nghỉ việc ở công ty để tìm hướng đi mới. Khoảng thời gian anh ở nhà chờ việc cũng là lúc không khí trong nhà trở nên ngột ngạt nhất.

Chồng mình thuộc tuýp đàn ông khá vụng, cũng biết một chút kỹ năng làm việc nhà nhưng hầu như cũng ít làm. Khi ở nhà, anh loanh quanh với máy tính, sách vở hoặc xem tivi, tuyệt nhiên không biết phụ giúp mẹ dọn dẹp, rửa bát hay nấu cơm. Mỗi buổi sáng, nhìn cảnh con gái ruột của mình tất bật sửa soạn quần áo đi làm, trong khi con rể lại thong thả ngồi lướt điện thoại, mẹ mình không khỏi xót xa và bất bình.

Mẹ bắt đầu cằn nhằn với mình: “Đàn ông đàn ang kiểu gì mà vợ đi làm đầu tắt mặt tối, còn mình thì ngồi không ở nhà, một cái chổi cũng không biết cầm lên mà quét!”. Trong mắt mẹ, hình ảnh chàng rể lúc này không còn là một người đàn ông thẳng tính nữa, mà đã biến thành một kẻ vô tâm, lười biếng và đang đè nặng áp lực lên vai con gái bà.

Bản chất của sóng ngầm: Sự phòng bị với “người ngoài”

Nhìn sâu vào những cuộc tranh cãi và sự khó chịu này, mình nhận ra một tâm lý rất nguyên thủy của các bậc làm cha làm mẹ. Người ta thường bảo “Khác máu tanh lòng”. Câu này nghe có vẻ nặng nề nhưng xét ở khía cạnh tâm lý học hành vi, nó lại phản ánh đúng thực tế.

Bất kỳ người mẹ nào cũng có bản năng bảo vệ con ruột của mình một cách tuyệt đối. Đối với mẹ mình, mình là đứa con gái bà dứt ruột đẻ ra, nuôi nấng ba mươi năm trời, bà thấu hiểu từng thói hư tật xấu và sẵn sàng bao dung cho tất cả. Nhưng con rể, suy cho cùng, vẫn là một “người ngoài” bước vào cuộc đời con gái bà khi đã trưởng thành. Mẹ không có quá trình nuôi nấng anh, không có sợi dây liên kết máu thịt để thấu hiểu tại sao anh lại có lối sống hay cách ăn nói như vậy.

Ngược lại, chàng rể đối với mẹ vợ cũng có một sự phòng bị nhất định. Khi một người đàn ông đang quen làm chủ không gian sống của mình, bỗng nhiên có một người lớn tuổi bước vào, thiết lập lại các quy tắc trong nhà, anh ta sẽ cảm thấy quyền tự do bị xâm phạm. Sự thẳng thắn của chồng mình chính là một phản ứng tự vệ vô thức, anh muốn khẳng định cái tôi và ranh giới của mình trong chính căn nhà của anh.

Khi đôi bên đều nhìn nhau qua lăng kính của sự phòng bị và xa cách, một hành động nhỏ cũng có thể bị suy diễn thành sự thiếu tôn trọng. Mẹ thì nghĩ rể khinh thường mình, rể lại nghĩ mẹ vợ hay soi mói, xét nét.

Tìm lại sự bình yên bằng giao tiếp

Chứng kiến hai người mình yêu thương nhất luôn ở trong trạng thái “bằng mặt không bằng lòng”, mình không vui chút nào. Để cứu vãn bầu không khí gia đình, mình đã tự đúc kết và áp dụng ba nguyên tắc cốt lõi:

• Giữ khoảng cách vừa đủ (Hoặc ở riêng): Giải pháp tốt nhất cho mọi mối quan hệ gia đình phức tạp luôn là ở riêng để lọc bỏ những va chạm vụn vặt. Trong giai đoạn buộc phải ở chung vì con nhỏ, tụi mình học cách giữ ranh giới. Mình sắp xếp cho chồng một phòng làm việc riêng để anh tập trung vào việc của mình, tránh việc xuất hiện quá nhiều trước mắt mẹ trong trạng thái nhàn rỗi. Mình cũng tự tay quán xuyến việc dọn dẹp vào cuối tuần hoặc thuê người làm theo giờ, tuyệt đối không để mẹ phải gánh vác rồi sinh ấm ức với con rể.
• Tôn trọng sự khác biệt và ngừng kỳ vọng: Chúng ta không thể thay đổi bản tính của một người đã ngoài 50 hay một người đàn ông gần 30 tuổi. Mình thẳng thắn yêu cầu chồng: “Anh thẳng tính là quyền của anh, nhưng trước mặt người lớn, sự thẳng thắn không đi kèm lịch sự chính là vô duyên. Nếu không thể nói lời ngọt ngào, hãy chọn cách im lặng”. Với mẹ, mình cũng thủ thỉ giải thích rằng anh tính tình cục mịch, ăn nói vụng về từ xưa chứ không có ý hỗn hào, và việc anh nghỉ việc là để chuẩn bị cho kế hoạch dài hạn hơn. Khi gạt bỏ được kỳ vọng đôi bên phải hoàn hảo, người ta sẽ dễ bao dung cho nhau hơn.
• Người vợ làm cầu nối: Trong mối quan hệ này, người vợ là chiếc cầu quyết định. Quy tắc của mình là luôn khen ngợi gián tiếp và nhận lỗi trực tiếp. Mỗi khi chồng làm được việc gì dù nhỏ, mình đều phóng đại lên trước mặt mẹ để bà thấy rể có lòng. Ngược lại, nếu chồng lỡ lời khiến mẹ buồn, mình sẽ là người đứng ra nhận lỗi và xin lỗi mẹ ngay lập tức, sau đó mới vào phòng đóng cửa “dạy dỗ” lại chồng sau. Tuyệt đối không bênh ai chằn chặn trước mặt người còn lại.

Mối quan hệ mẹ vợ - chàng rể cũng giống như một bài toán cân bằng mà bất kỳ gia đình hiện đại nào cũng phải gặp. Bản chất của cuộc sống chung không phải là tìm kiếm một sự hòa hợp tuyệt đối, mà là học cách chung sống hòa bình với những sự khác biệt. Yêu thương có thể sẽ không có sự thấu hiểu ngay từ đầu. Nhưng theo thời gian,chỉ cần sự nhẫn nại và cố gắng từng chút vì nhau thì sẽ nảy sinh thôi.